Golpe d'Estáu

Güelpe d'Estáu militar en Polonia en 1926

Un güelpe d'Estáu ( calcu del francés coup d'État) ye la toma del poder políticu, d'un mou repentín y violentu, por parte d'un grupu de poder, violando la llexitimidá institucional afitada nun Estau, ye dicir, les normes llegales de socesión nel poder vixentes con anterioridá.

Distinguese de los conceutos de revuelta, motín, rebelión, "putch", revolución o guerra civil. Usualmente estos términos usense con poca propiedá o con intenciones propagandístiques, y nel trescursu de los fechos y procesos hestóricos axuntense ente sí.

Atendiendo a la identidá de sos autores, presenta dos formes: el golpe de palaciu o golpe d'estáu constitucional, cuando la toma del poder ye executada por elementos internos del propiu gobiernu, tamien de la mesma cúspide gubernamental; el golpe militar o pronunciamientu militar, cuando la toma del poder ye fecha por miembros de les fuercies armaes. El pretorianismu ye la influyencia escesiva del poder militar nel gobiernu civil, que en munchos de los casos lu lleven a cabu mediante los golpes d'Estáu o pronunciamientos. N'actualidá usose'l nome golpe de mercau pa referise a los cambeos institucionales fechos por presiones de grupos económicos, utilizando mecanismos de desestabilización y caos na economía.

Other Languages
Afrikaans: Staatsgreep
Alemannisch: Putsch
aragonés: Golpe d'estato
Ænglisc: Rīce-stīp
العربية: انقلاب
مصرى: انقلاب
azərbaycanca: Dövlət çevrilişi
беларуская (тарашкевіца)‎: Дзяржаўны пераварот
brezhoneg: Taol-stad
bosanski: Državni udar
català: Cop d'estat
Cebuano: Kudeta
کوردی: کودەتا
dansk: Statskup
Deutsch: Putsch
ދިވެހިބަސް: ބަޣާވާތް
Ελληνικά: Πραξικόπημα
English: Coup d'état
Esperanto: Puĉo
español: Golpe de Estado
euskara: Estatu-kolpe
فارسی: کودتا
français: Coup d'État
Gaeilge: Coup d'état
עברית: הפיכה
हिन्दी: तख़्ता पलट
hrvatski: Vojni udar
magyar: Puccs
Bahasa Indonesia: Kudeta
íslenska: Valdarán
italiano: Colpo di Stato
日本語: クーデター
Basa Jawa: Kudhéta
ქართული: პუტჩი
한국어: 쿠데타
Lëtzebuergesch: Putsch
Limburgs: Staotsgreep
lumbaart: Colp de Stat
Bahasa Melayu: Rampasan kuasa
Nederlands: Staatsgreep
norsk nynorsk: Kupp
norsk: Statskupp
Nouormand: Co d'êtat
occitan: Còp d'estat
polski: Zamach stanu
پښتو: کودتا
português: Golpe de Estado
Runa Simi: Wamink'a maqay
srpskohrvatski / српскохрватски: Puč
Simple English: Coup d'état
slovenčina: Štátny prevrat
slovenščina: Državni udar
Soomaaliga: Afganbi
српски / srpski: Државни удар
svenska: Statskupp
Tagalog: Kudeta
Türkçe: Askerî darbe
татарча/tatarça: Дәүләт түнтәрелеше
Tiếng Việt: Đảo chính
中文: 政變
Bân-lâm-gú: Chèng-piàn
粵語: 政變