Fierro

26manganesufierrocobaltu
-

Fe

Ru
Fe-TableImage.png
Xeneral
Nome, Símbolu, Númberufierro, Fe, 26
Serie químicametales de transición
Grupu, Periodu, Bloque8, 4, d
Aspeutu
Fe,26.jpg
Metálicu rellucente
con un tonu agrisáu
Masa atómica55,845 uma
Configuración electrónica[Ar] 3d6 4s2
Electrones per capa2, 8, 14, 2
Propiedaes físiques
Estáu de la materiasólidu
Densidá7.860 kg/m³
Densidá llíquida nel p.f.6.980 kg/m³
Puntu de fusión1.811 K
Puntu de bullidura3.134 K
Entalpía de fusión13,81 kJ/mol
Entalpía de vaporización340 kJ/mol
Capacidá calorífica(25°C) 25,10 J/mol·K
Presión de vapor
P (Pa)1101001 k10 k100 k
a T (K)1.7281.8902.0912.3462.6793.132
Propiedaes atómiques
Estructura cristalinacúbica centrada
en cuerpu
(sacante ente
1.185-1.667 K que ye
centrada nes cares)
Estaos d'oxidación2, 3, 4, 6 (anfóteru)
Electronegatividá1,83 (Pauling)
Potenciales d'ionización
(más)
1ᵘ: 762,5 kJ/mol
2ᵘ: 1.561,9 kJ/mol
3ᵘ: 2.957 kJ/mol
Radiu atómicu140 pm
Radiu atómicu calculáu156 pm
Radiu covalente125 pm
Otros datos
Magnetismuferromagnéticu
Resistividá(0°C) 96,1 nΩ·m
Conductividá térmica(300 K) 80,4 W/m·K
Espansión térmica(25°C) 11,8 µm/m·K
Velocidá del soníu(t.a.) (electrolíticu)
5.120 m/s
Módulu de Young211 GPa
Módulu de Shear82 GPa
Módulu de Bulk170 GPa
Coef. Poisson0,29
Dureza Mohs4,0
Dureza Vickers608 MPa
Dureza Brinell490 MPa
Códigu CAS7439-89-6
Isótopos más estables
Artículu principal: Isótopos del fierro
isó
AN
semivida
D
ED (MeV)
PD
54Fe
5,8%
>3,1×1022 años
2 ε
?
54Cr
55Fe
sintéticu
2,73 años
ε
0,231
55Mn
56Fe
91,72%
Fe ye estable con 30 neutrones
57Fe
2,2%
Fe ye estable con 31 neutrones
58Fe
0,28%
Fe ye estable con 32 neutrones
59Fe
sintéticu
44,503 díes
β-
1,565
59Co
60Fe
sintéticu
1,5×106 años
β-
3,978
60Co
Unidades nel SI y en condiciones normales (0ºC y 1 atm)

El fierro (del llatín ferrum) ye un elementu químicu de númberu atómicu 26 y símbolu Fe allugáu nel grupu 8 de la tabla periódica de los elementos.

Esti metal de transición ye'l cuartu elementu más abondante na corteya terrestre, representando un 5% y, ente los metales, namái l'aluminiu ye más abondante. Amás ye ún de los elementos más importantes del Universu, y el nucleu de la Tierra ta formáu sobre manera por fierro y níquel, xenerando un campu magnéticu al movese. Históricamente foi perimportante, y un periodu de la Historia recibe'l nome d'Edá del Fierro.

Other Languages
Afrikaans: Yster
Alemannisch: Eisen
አማርኛ: ብረት
aragonés: Fierro
Ænglisc: Īsen
العربية: حديد
ܐܪܡܝܐ: ܦܪܙܠܐ
অসমীয়া: লো
azərbaycanca: Dəmir
تۆرکجه: دمیر
башҡортса: Тимер
žemaitėška: Gelžės
беларуская: Жалеза
беларуская (тарашкевіца)‎: Жалеза
български: Желязо
भोजपुरी: लोहा
Bislama: Aien
Bahasa Banjar: Wasi
বাংলা: লোহা
བོད་ཡིག: ལྕགས།
brezhoneg: Houarn
bosanski: Željezo
буряад: Түмэр
català: Ferro
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Tiék
Cebuano: Yero
ᏣᎳᎩ: ᏔᎷᎩᏍᎩ
کوردی: ئاسن
corsu: Ferru
čeština: Železo
Чӑвашла: Тимĕр
Cymraeg: Haearn
dansk: Jern
Deutsch: Eisen
Zazaki: Asın
ދިވެހިބަސް: ދަގަނޑު
Ελληνικά: Σίδηρος
English: Iron
Esperanto: Fero
español: Hierro
eesti: Raud
euskara: Burdina
estremeñu: Hierru
فارسی: آهن
suomi: Rauta
Võro: Raud
føroyskt: Jarn
français: Fer
Nordfriisk: Stälj
furlan: Fier
Frysk: Izer
Gaeilge: Iarann
贛語:
Gàidhlig: Iarann
galego: Ferro
Avañe'ẽ: Itakandua
गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni: लोखण
Bahasa Hulontalo: Wuwate
ગુજરાતી: લોખંડ
Gaelg: Yiarn
客家語/Hak-kâ-ngî: Thiet
עברית: ברזל
हिन्दी: लोहा
Fiji Hindi: Loha
hrvatski: Željezo
Kreyòl ayisyen: Fè (non)
magyar: Vas
Հայերեն: Երկաթ
interlingua: Ferro
Bahasa Indonesia: Besi
Interlingue: Ferre
Ido: Fero
íslenska: Járn
italiano: Ferro
日本語:
Patois: Ayan
la .lojban.: tirse
Basa Jawa: Wesi
ქართული: რკინა
Qaraqalpaqsha: Temir
Taqbaylit: Uzzal
Kongo: Kibende
Gĩkũyũ: Iron
қазақша: Темір
ಕನ್ನಡ: ಕಬ್ಬಿಣ
한국어:
Перем Коми: Кӧрт
Ripoarisch: Eisen
kurdî: Hesin
коми: Кӧрт
kernowek: Horn
Кыргызча: Темир
Latina: Ferrum
Lëtzebuergesch: Eisen
лакку: Мах
лезги: Ракь
Limburgs: Iezer
Ligure: Færo
lumbaart: Fer
lingála: Ebendé
lietuvių: Geležis
latviešu: Dzelzs
मैथिली: लोहा
Malagasy: Vy
Māori: Rino
македонски: Железо
മലയാളം: ഇരുമ്പ്
मराठी: लोखंड
Bahasa Melayu: Besi
Malti: Ħadid
မြန်မာဘာသာ: သံ (သတ္တု)
эрзянь: Кшни
Napulitano: Fierro
Plattdüütsch: Iesen
Nedersaksies: Iezer
नेपाली: फलाम
नेपाल भाषा: नँ
Nederlands: IJzer (element)
norsk nynorsk: Jern
norsk: Jern
Nouormand:
Diné bizaad: Béésh (Fe)
occitan: Fèrre
Livvinkarjala: Raudu
ଓଡ଼ିଆ: ଲୁହା
ਪੰਜਾਬੀ: ਲੋਹਾ
Papiamentu: Heru
Norfuk / Pitkern: Aiyen
polski: Żelazo
Piemontèis: Fer
پنجابی: لوہا
پښتو: وسپنه
português: Ferro
Runa Simi: Khillay
română: Fier
armãneashti: Heru
русский: Железо
русиньскый: Желїзо
संस्कृतम्: अयः
саха тыла: Тимир
sardu: Ferru
sicilianu: Ferru
Scots: Airn
سنڌي: لوھ
srpskohrvatski / српскохрватски: Željezo
සිංහල: යකඩ
Simple English: Iron
slovenčina: Železo
slovenščina: Železo
Soomaaliga: Xadiid
shqip: Hekuri
српски / srpski: Гвожђе
Seeltersk: Iersen
Basa Sunda: Beusi
svenska: Järn
Kiswahili: Chuma
தமிழ்: இரும்பு
తెలుగు: ఇనుము
тоҷикӣ: Оҳан
ไทย: เหล็ก
Tagalog: Bakal
Türkçe: Demir
татарча/tatarça: Тимер
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: تۆمۈر
українська: Залізо
اردو: لوہا
oʻzbekcha/ўзбекча: Temir
vèneto: Fero
vepsän kel’: Raud
Tiếng Việt: Sắt
West-Vlams: Yzer (element)
Volapük: Ferin
walon: Fier
Winaray: Puthaw
吴语:
хальмг: Төмр
ייִדיש: אייזן
Yorùbá: Iron
Vahcuengh: Diet
中文:
文言:
Bân-lâm-gú: Thih
粵語: