Apolu

Dios Apolo Citaredo, Academia Moderna d'Atenes. Patrón de la música y les belles artes, fonte d'inspiración p'artistes y citaristas

Apolo (en griegu: Ἀπόλλων, transl. Apóllōn, o Ἀπέλλων, transl. Apellōn) foi una de les divinidáes principales de la mitoloxía greco-romana, unu de los dioses olímpicos. Yera fíu de Zeus y Leto, y hermanu mellizu de Artumisa, tenía munchos atributos y funciones, y posiblemente dempués de Zeus foi'l dios más influyente y veneráu de tolos de la Antigüedá clásica.

Yera descritu como'l dios de la divina distancia, qu'amenaciaba o protexía dende lo alto de los cielos, siendo identificáu cola lluz de la verdá, tal ye como lo representaba col sol. Yera tarrecíu polos otros dioses y solamente el so padre y la so madre podíen contenelo. Yera'l dios de la muerte súbita, de les plagues y enfermedáes, pero tamién el dios del sanamientu y de la protección contra les fuerces malines. Amás, yera'l dios de la guapura, de la perfección, de la harmonía, del equilibriu y de la razón, el iniciador de los mozos nel mundu de los adultos, taba conectáu a la naturaleza, a les yerbes y a los fataos, y yera protector de los pastores, marineros y arquerus.

Los oríxenes del so mitu son escuros, pero nel tiempu de Homero yá yera de gran importancia, siendo unu de los más citaos na Ilíada.

Faía a los homes conscientes de los sos pecaos y yera l'axente del so purificación; presidía les lleis de la relixón y les constituciones de les ciudaes.

Yera símbolu d'inspiración profética y artístico, siendo'l patronu del más famosu oráculu de l'Antigüedá, el oráculu de Delfos, y líder de les muses. Como xefe de les Muses (Apolo Musageta) y direutor del so coru actuaba como divos patrón de la música y la poesía. El so llira convertir nun atributu común de Apolo. Los himnos cantaos nel so honor recibíen el nome de peanes (Peán yera'l so nietu, fíu de Asclepio).

Anque tuvo munchos amores, tamién foi infeliz nesi terrén, pero tuvo dellos fíos. Foi representáu innumberables vegaes dende l'Antigüedá, xeneralmente como un home nuevu, desnudu y ensin barba, na plenitú de la so puxanza, dacuando con un mantu, un arcu y un carcaj de fleches, o una llira, creada pa él por Hermes, y con dalgunos de los sos animales simbólicos como la culiebra, el cuervu o'l grifu.[1]

Apolo, Muséu del Vaticanu.

Apolo foi identificáu sincréticamente con un gran númberu de divinidaes mayores y menores nos sos distintos llugares de cultu, y sobrevivió secretamente a lo llargo del florecimientu del cristianismu. Sicasí, na Edá Media Apolo foi identificáu polos cristianos munches vegaes col Demoniu, acomuñáu col poder profano, como ye sabíu'l cultu a otros dioses na dómina cristiana yera sinónimu de cumplir una condena na foguera.

El so mitu emplegóse mientres sieglos por filósofos, artistes y otros intelectuales pa la interpretación ya ilustración d'una variedá d'aspeutos de la vida humana, de la sociedá y de fenómenos de la naturaleza, y la so imaxe sigue presente d'una gran variedá de formes nos nuesos díes.[1][2][3][4][5] Inclusive'l so cultu, dempués d'un olvidu de sieglos, foi resucitáu apocayá por corrientes del neohelenismo, en Grecia y otres rexones.[6]

Na dómina helenística, especialmente mientres el sieglu III e.C., pasó como Apollo Helios a ser identificáu polos griegos con Helios, dios del sol, y de forma asemeyada la so hermana oldear con Selene, diosa de la lluna.[Nota 1]

Other Languages
Afrikaans: Apollo
Alemannisch: Apollon
مصرى: ابولو
azərbaycanca: Apollon (mifologiya)
تۆرکجه: آپولون
Boarisch: Apollon
беларуская: Апалон
беларуская (тарашкевіца)‎: Апалён
български: Аполон
বাংলা: অ্যাপোলো
བོད་ཡིག: ཨ་པོ་ལུའོ།
brezhoneg: Apollon
bosanski: Apolon
català: Apol·lo
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Ā-pŏ̤-lò̤
ᏣᎳᎩ: ᎠᏉᎳ
čeština: Apollón
Cymraeg: Apollo
dansk: Apollon
Deutsch: Apollon
Ελληνικά: Απόλλων
English: Apollo
Esperanto: Apolono
español: Apolo
eesti: Apollon
euskara: Apolo
فارسی: آپولون
suomi: Apollon
français: Apollon
furlan: Apol
galego: Apolo
Bahasa Hulontalo: Apollo
עברית: אפולו
हिन्दी: अपोलो
hrvatski: Apolon
magyar: Apollón
հայերեն: Ապոլլոն
interlingua: Apollon
Bahasa Indonesia: Apollo (mitologi)
Ido: Apollon
íslenska: Apollon
italiano: Apollo
日本語: アポローン
ქართული: აპოლონი
ಕನ್ನಡ: ಅಪೊಲೊ
한국어: 아폴론
kernowek: Appolyn
Кыргызча: Аполлон
Latina: Apollo
Lëtzebuergesch: Apollo (Mythologie)
lietuvių: Apolonas
latviešu: Apollons
македонски: Аполон
മലയാളം: അപ്പോളോ
मराठी: अपोलो
Bahasa Melayu: Apollo
مازِرونی: آپولو
Plattdüütsch: Apollon
नेपाली: एपोलो
norsk nynorsk: Apollon
norsk: Apollon
Nouormand: Apollon
occitan: Apollon
ਪੰਜਾਬੀ: ਅਪੋਲੋ
português: Apolo
русский: Аполлон
русиньскый: Аполлон
Scots: Apollo
srpskohrvatski / српскохрватски: Apolon
Simple English: Apollo
slovenčina: Apolón
slovenščina: Apolon
shqip: Apoloni
српски / srpski: Аполон
svenska: Apollon
Kiswahili: Apolo
தமிழ்: அப்பல்லோ
тоҷикӣ: Аполлон
Tagalog: Apollo
Türkçe: Apollon
татарча/tatarça: Apollon
українська: Аполлон
اردو: اپالو
oʻzbekcha/ўзбекча: Apollon
vepsän kel’: Apollon
Tiếng Việt: Apollo
Winaray: Apollo
吴语: 阿波罗
中文: 阿波罗
Bân-lâm-gú: Apollo
粵語: 阿波羅