Añu

Un añu ye'l periodu de tiempu que tarda'l planeta Tierra n'orbitar una vuelta al rodiu'l Sol. El términu añu úsase tamién pa referise al periodu orbital de cualesquier planeta, y por estensión aplícase a otros ciclos orbitales.La cenciellez d'esta definición oculta la complexidá del so cómputu. Considérense diversos años según la referencia elixida pa determinar la so dura. Sistematizando podemos considerar:

  • Añu sideral o sidereu: Tiempu que trescurre ente dos pasos consecutivos de la Tierra per un mesmu puntu de la so órbita. Xeneralmente usáu polos astrónomos, ye la midida más esauta d'un añu. Referencia: les estrelles. La so dura ye de 366,256436918716 díes siderales. En díes solares equival a 365,256363 díes (365 díes 6 hores 9 minutos y 9,7 segundos).
  • Añu trópicu o añu solar: Tiempu trescurrío ente dos pasos socesivos del Sol pol equinocciu mediu. N'otres pallabres, tiempu de primavera a primavera, por exemplu. La so dura ye de 365,242199074 díes (365 díes, 5 hores, 48 minutos y 45,9999936 segundos). Referencia: equinocciu vernal. Les civilizaciones mesopotámica y exipciana llograron unos valores peraprosimaos al real pal añu trópicu, sobre manera considerando la escasez de medios de la dómina.
  • Añu de calendariu: númberu de díes completos consideraos como un añu a efectos civiles o relixosos. Pa que s'axuste a los ciclos astronómicos, qu'importen fracciones de día, esti cómputu de tiempu camuda cada añu.

Civilmente rexímonos pol añu trópicu y l'añu de calendariu, siempre con esceiciones: la cultura islámica, por exemplu, ríxese por un calendariu llunar.

N'astronomía y astrofísica, amás del añu sidereu son d'interés:

  • Añu anomalísticu: Tiempu trescurrío ente dos pasos socesivos de la Tierra pel periheliu de la so órbita (365,2596 díes).
  • Añu cósmicu o galácticu: Tiempu trescurrío nuna órbita del Sol al rodiu'l centru de la nuesa galaxa (unos 220 millones d'años).
  • Añu platónicu: Tiempu nel que la exa de la Tierra describe un círculu completu na esfera celeste pola mor de la precesión (unos 25.800 años).
  • Añu d'eclipse: Tiempu ente dos pasos socesivos del Sol per un nueyu de la órbita de la Lluna, momentu nel que pue asoceder un eclipse.
  • evolución histórica del añu solar

Evolución histórica del añu solar

  • Añu exipcianu: Estimaba qu'un añu duraba namái 365 díes. El calendariu exipcianu sufrió desfases de tiempu bien notables y tratóse de reformar nel congresu de Cánope, onde se concluyó que l'añu duraba 365,25 díes.
  • Añu solar xulianu: Basáu nel congresu de Cánope, estimaba qu'un añu duraba 365,25 díes solares, o seya 365 díes y 6 hores. Tamién consideraba que cada cuatro años se cuntaran 366 díes solares. A esti añu cuartu llamóse-y bisiestu porque los antiguos romanos cuntaben la data 23 de febreru dos vegaes.
  • Añu solar gregorianu: Ye l'añu calendariu. Ye una correición nel contéu del añu solar xulianu, porque en 1582 unos astrónomos descubrieron un desafe paulatín de tiempu nel calendariu xulianu. Depués d'una llarga investigación, concluyeron qu'un año duraba aprosimadamente 365,2425 días solares, ye dicir 365 díes, 5 hores, 49 minutos y 12 segundos. Tamién se determinó que dalgunos años seculares podríen ser bisiestos, pero namái si yeren divisibles ente 400.


Unidaes de tiempu
Múltiplos y submúltiplos del segundu
yotasegundu | zetasegundu | exasegundu | petasegundu | terasegundu | xigasegundu | megasegundu | miriasegundu | quilosegundu | hectosegundu | decasegundu | segundu | decisegundu | centisegundu | milisegundu | microsegundu | nanosegundu | picosegundu | femtosegundu | atosegundu | zeptosegundu | yoctosegundu

Otres unidaes de tiempu
minutu | hora | día | selmana | añu | llustru | década | sieglu | mileniu | cron | eón
Sistemes de midida
Sistema Internacional | Sistema Métricu Decimal | Sistema Ceguesimal | Sistema Téunicu | Sistema Anglosaxón | Sistema Xaponés
Other Languages
Аҧсшәа: Ашықәс
Afrikaans: Jaar
Alemannisch: Jahr
አማርኛ: አመት
aragonés: Anyo
Ænglisc: Gēar
العربية: سنة
مصرى: سنه
অসমীয়া: বছৰ
Aymar aru: Mara
azərbaycanca: İl
تۆرکجه: ایل
башҡортса: Йыл
Boarisch: Joar
žemaitėška: Metā
беларуская: Год
беларуская (тарашкевіца)‎: Год
български: Година
भोजपुरी: साल
বাংলা: বছর
བོད་ཡིག: ལོ་
brezhoneg: Bloaz
bosanski: Godina
буряад: Жэл
català: Any
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Nièng
нохчийн: Шо
Cebuano: Tuig
Chamoru: Såkkan
کوردی: ساڵ
čeština: Rok
kaszëbsczi: Rok
Чӑвашла: Çулталăк
Cymraeg: Blwyddyn
dansk: År
Deutsch: Jahr
dolnoserbski: Lěto
डोटेली: वर्ष
Ελληνικά: Έτος
emiliàn e rumagnòl: An
English: Year
Esperanto: Jaro
español: Año
eesti: Aasta
euskara: Urte
estremeñu: Añu
فارسی: سال
suomi: Vuosi
Võro: Aastak
føroyskt: Ár
Nordfriisk: Juar
furlan: An
Frysk: Jier
Gaeilge: Bliain
贛語:
Gàidhlig: Bliadhna
Avañe'ẽ: Ro'y
𐌲𐌿𐍄𐌹𐍃𐌺: 𐌾𐌴𐍂
ગુજરાતી: વર્ષ
Gaelg: Blein
Hausa: Shekara
客家語/Hak-kâ-ngî: Ngièn
Hawaiʻi: Makahiki
עברית: שנה
हिन्दी: वर्ष
Fiji Hindi: Saal
hrvatski: Godina
hornjoserbsce: Lěto
Kreyòl ayisyen: Lane
magyar: Év
հայերեն: Տարի
interlingua: Anno
Bahasa Indonesia: Tahun
Iñupiak: Ukiuq
Ilokano: Tawen
ГӀалгӀай: Шу
Ido: Yaro
íslenska: Ár
italiano: Anno
ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ/inuktitut: ᐅᑭᐅᖅ
日本語:
Patois: Ier
la .lojban.: nanca
Basa Jawa: Taun
ქართული: წელი
Kabɩyɛ: Pɩnaɣ
қазақша: Жыл
ಕನ್ನಡ: ವರ್ಷ
한국어:
къарачай-малкъар: Джыл
kurdî: Sal
kernowek: Bledhen
Кыргызча: Жыл
Latina: Annus
Ladino: Anyo
Lëtzebuergesch: Joer
лезги: Йис
Limburgs: Jaor
lumbaart: Ann
ລາວ: ປີ
lietuvių: Metai
latviešu: Gads
मैथिली: साल
Basa Banyumasan: Taun
Malagasy: Taona
олык марий: Идалык
Māori: Tau
Baso Minangkabau: Tahun
македонски: Година
മലയാളം: വർഷം
монгол: Жил
मराठी: वर्ष
кырык мары: И
Bahasa Melayu: Tahun
မြန်မာဘာသာ: သက္ကရာဇ်
эрзянь: Ие
Napulitano: Anno
Plattdüütsch: Johr
नेपाली: वर्ष
नेपाल भाषा: दँ
Nederlands: Jaar
norsk nynorsk: År
norsk: År
Nouormand: Aun
Sesotho sa Leboa: Ngwaga
occitan: Annada
Livvinkarjala: Vuozi
Ирон: Аз
polski: Rok
پنجابی: ورہ
پښتو: کال
português: Ano
Runa Simi: Wata
Romani: Bersh
română: An
armãneashti: Anu
русский: Год
русиньскый: Рік
Kinyarwanda: Umwaka
संस्कृतम्: वर्षः
саха тыла: Сыл
sardu: Annu
sicilianu: Annu
Scots: Year
سنڌي: سال
davvisámegiella: Jahki
srpskohrvatski / српскохрватски: Godina
සිංහල: වර්ෂය
Simple English: Year
slovenčina: Rok
slovenščina: Leto
chiShona: Gore
Soomaaliga: Sanad
shqip: Viti
српски / srpski: Година
Sranantongo: Yari
Basa Sunda: Taun
svenska: År
Kiswahili: Mwaka
ślůnski: Rok (czas)
தமிழ்: ஆண்டு
తెలుగు: సంవత్సరము
тоҷикӣ: Солҳо
ไทย: ปี
Tagalog: Taon
Tok Pisin: Yia
Türkçe: Yıl
татарча/tatarça: Ел
українська: Рік
اردو: سال
oʻzbekcha/ўзбекча: Yil
vèneto: An
Tiếng Việt: Năm
West-Vlams: Joar
walon: Anêye
Winaray: Tuig
Wolof: At
吴语:
ייִדיש: יאר
Yorùbá: Ọdún
Vahcuengh: Bi
Zeêuws: Jaer
中文:
Bân-lâm-gú:
粵語: