Monarquía

Articlo d'os 1000
En color azul os estatos actuals con monarquía.
Corona d'a dinastía Ming (China).

Una monarquía ye una forma de gubierno d'un estato en que o cargo supremo d'ixe estato ye vitalicio, y por un regular desinato seguntes un orden hereditario. Iste cargo se clama "monarca" (d'o griego "un" y "gubernant"), encara que o termin puet variar seguntes a rechión, como rei u reina, emperador u emperadriz, voivoda, khan, zar u kaiser.

O títol de monarca se transmite por herencio como qualsiquier bellatro títol nobiliario; asinas, en a nuestra cultura dica hue se transmite por vía hereditaria por primochenitura (ye decir, o fillo de mas edat ocupa un lugar anterior en a linia succesoria) y con preferencia d'o masclo sobre a fembra. Amás, en bells sistemas churidicos (como en o sistema francés) existe a dita lei salica, seguntes a que a fembra no tien dreito a la succesión). Mudernament, iste sistema que excluye a las mullers ye custionato, y en bellas monarquías d'os países nordicos se parla de modificar as leis ta fer que una muller tienga a preferencia en a linia succesoria si tien mas edat que o suyo chirmán.

Actualment, a mayor parte d'as monarquías son amás monarquías constitucionals y no pas absolutas; en as primeras bi ha una constitución que reculle os dreitos d'os ciudadans y bi ha un sistema de división de poders con un Parlamento esleito por os ciudadans, encara que en as monarquías absolutas o poder politico ye en mans d'o rei u monarca.

Se veiga tamién

Other Languages
Afrikaans: Monargie
Alemannisch: Monarchie
العربية: ملكية
ܐܪܡܝܐ: ܡܠܟܘܬܐ
مصرى: ملكيه
asturianu: Monarquía
azərbaycanca: Monarxiya
تۆرکجه: شاهلیق
башҡортса: Монархия
Boarisch: Monarchie
žemaitėška: Muonarkėjė
беларуская: Манархія
беларуская (тарашкевіца)‎: Манархія
български: Монархия
བོད་ཡིག: རྒྱལ་སྲིད།
brezhoneg: Unpenniezh
bosanski: Monarhija
català: Monarquia
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Gŭng-cuō-cié-dô
нохчийн: Монархи
کوردی: پاشایەتی
qırımtatarca: Monarhiya
čeština: Monarchie
Чӑвашла: Монархи
Cymraeg: Brenhiniaeth
dansk: Monarki
Deutsch: Monarchie
Zazaki: Monarşiye
Ελληνικά: Μοναρχία
English: Monarchy
Esperanto: Monarkio
español: Monarquía
eesti: Monarhia
euskara: Monarkia
فارسی: پادشاهی
suomi: Monarkia
Võro: Monarhia
føroyskt: Kongsveldi
français: Monarchie
Frysk: Monargy
Gaeilge: Monarcacht
galego: Monarquía
Avañe'ẽ: Porokuái peteĩme
客家語/Hak-kâ-ngî: Kiûn-chú-chṳ
עברית: מונרכיה
हिन्दी: राजतन्त्र
Fiji Hindi: Rajshahi
hrvatski: Monarhija
hornjoserbsce: Monarchija
magyar: Monarchia
interlingua: Monarchia
Bahasa Indonesia: Monarki
Ilokano: Monarkia
íslenska: Konungsríki
italiano: Monarchia
日本語: 君主制
Patois: Manaaki
Basa Jawa: Monarki
ქართული: მონარქია
қазақша: Монархия
한국어: 군주제
къарачай-малкъар: Монархия
kurdî: Keyîtî
Кыргызча: Монархия
Latina: Monarchia
Ladino: Monarkiya
Lëtzebuergesch: Monarchie
Limburgs: Monarchie
lumbaart: Monarchia
lietuvių: Monarchija
latviešu: Monarhija
македонски: Монархија
മലയാളം: രാജവാഴ്ച
монгол: Хаант засаг
मराठी: राजेशाही
Bahasa Melayu: Pemerintahan beraja
Mirandés: Monarquie
မြန်မာဘာသာ: သက်ဦးဆံပိုင်စနစ်
Plattdüütsch: Monarkie
Nedersaksies: Monaarchie
नेपाल भाषा: राजतन्त्र
Nederlands: Monarchie
norsk nynorsk: Monarki
norsk: Monarki
occitan: Monarquia
Ирон: Монархи
ਪੰਜਾਬੀ: ਬਾਦਸ਼ਾਹੀ
Pälzisch: Monarchie
polski: Monarchia
Piemontèis: Monarchìa
پنجابی: بادشآئی
português: Monarquia
Runa Simi: Sapan kallpay
rumantsch: Monarchia
română: Monarhie
русский: Монархия
русиньскый: Монархія
саха тыла: Монархия
sardu: Monarchia
sicilianu: Munarchìa
Scots: Monarchy
srpskohrvatski / српскохрватски: Monarhija
Simple English: Monarchy
slovenčina: Monarchia
slovenščina: Monarhija
shqip: Monarkia
српски / srpski: Монархија
SiSwati: Bukhosi
svenska: Monarki
Kiswahili: Ufalme
తెలుగు: రాచరికం
тоҷикӣ: Подшоҳӣ
Tagalog: Monarkiya
Türkçe: Monarşi
татарча/tatarça: Монархия
українська: Монархія
اردو: بادشاہت
oʻzbekcha/ўзбекча: Monarxiya
vèneto: Monarchìa
Tiếng Việt: Chế độ quân chủ
West-Vlams: Monarchie
Winaray: Monarkyá
吴语: 君主制
хальмг: Хаани йосн
მარგალური: მონარქია
ייִדיש: קעניגרייך
Yorùbá: Àdájọba
中文: 君主制
Bân-lâm-gú: Kun-chú-chè
粵語: 君主制