Mariuena

Representación de Mari

Mariuena ye o nombre que recibe en l' Alto Aragón a diosa Mari d'a mitolochía vasca. Ye a deidat prencipal d'o panteyón vasco estando un ser practicament omnipotent. Habita en totas as tucas d'as montanyas vascas, recibindo un nombre por cada montanya. O suyo marito ye Sugaar, y as suyas asistents son as bruixas (en vasco "sorginas").

En a tradición aragonesa a diosa ye buena, por ixo se diz Mariuena, mientres que en a tradición vasca ye mala, decindo-se Marigaizto [1] (en vasco "gaizto" significa "malo"). Ye posible que d'aquí derive a expresión "en tiempos de Mari Castaña", ye decir a Mari Maligna.

Etimolochía

Bi ha dos teorías ta a etimolochía de Mari. Una diz que ye una adaptación d'o nombre d'a semi-divinidat cristiana María, encara que aplicato a un personache esencialment diferent y más antigo. L'atra proposa que ha perdito a primera vocal, estando posiblement en orichen "Amari" ("Ama" mai + "ari"), ye decir l'oficio d'estar mai, u bien "Emari" ("Eman" dar, donar + "ari"): don, present. As dos proposas no s'excluyen necesariament.

Other Languages
català: Mari (deessa)
Esperanto: Mari
euskara: Mari
italiano: Mari (dea)
Nederlands: Mari (godin)
русский: Мари (богиня)