Francha Oriental d'Aragón

Municipios que forman a Francha Oriental

A Francha Oriental (Franja Oriental u Franja de Llevant en catalán), Francha d'Aragón (Franja d'Aragó en catalán), Aragón oriental (Aragó oriental en catalán) u Franja de Ponent (en catalán) incluye as tierras de luenga catalana d'Aragón, mugants con Catalunya, ye dicir, as comarcas siguients (de norte a sud):

O territorio d'a Francha no tien garra ligarza administrativa común, más allá d'o feito de fer parte d'a Comunidat Autonoma d'Aragón. Dende a perspectiva catalana ye tamién conoixida en catalán como a Franja de Ponent (Francha de Ponient, en aragonés), por a suya posición a l'occident de Catalunya u d'o dominio linguistico catalán.

As mugas politicas d'as comarcas no consonan con as mugas lingüisticas que definen a Francha Oriental. As comarcas incluyen municipios castellanoparlants como Binéfar (A Litera), y aragonesoparlants como Graus (Ribagorza).

A situación d'a luenga y a Lei de luengas

O catalán ye charrato por amás gran parte d'a población (más d'o 90%, o porcentache más gran de totz os territorios an que se charra), por más que no ye una luenga oficial y de que tien una presencia oficial quasi nula, escasa amostranza (simplament ye posible d'estudiar-la como asignatura optativa), y poco emplego en l'administración y actos publicos en cheneral. A Lei de luengas d'Aragón, promovida por o gubierno de coalición PSOE-PAR, tien como finalidat regular iste aspecto. Quantas tentativas de tramitar a lei no tenioron exito, y estioron rodiadas de polemicas y recullidas de firmas en Aragón que s'oposaban a que o catalán se fese cooficial. L'argumento que daban ye que encara que os dialectos charratos en a Francha s'asemellan muito a lo catalán o idioma s'habría de dicir aragonés por o feito de parlar-se en Aragón. A la fin, en aviento de 2009 l'aprebó a Lei 10/2009, de 22 d'aviento, d'uso, protección y promoción d'as luengas propias d'Aragón que, explicitament, denomina a luenga d'a francha como luenga catalana, y estableix que se definirá una zona d'utilización historica predominant d'o catalán, chunto d'o castellano, en a zona este d'Aragón.

Anexo II de l'Abantprochecto de Lei de Luengas d'Aragón de 2001

Francha Oriental en morau

Lista de municipios que pueden estar declaratos como formadors de comarcas d'emplego predominán d'a suya respectiva luenga u modalidat lingüistica mesma u comarcas d'emplego predominán d'o catalán normalizau.

Provincia de Uesca

Albelda, Alcampell, Altorricón, Arén de Noguera, Llascuarre, Las Pauls, Azanui-Alins, Baells, Baldellou, Benabarri, Beranui, Viacamp i Lliterà, Bonansa, Camporrélls, Castigaleu, Castillonroyo, Estupinyán, Fraga, Isabana, Monesma y Caixigar, Montanui, Peralta y Calasanz, Puent de Montanyana, San Isteban de Litera, Sopeira, Tamarit de Litera, Tolva, Torlarribera, Torrent d'a Cinca, Vencillón, Viliella d'a Cinca y Zaidín.

Provincia de Teruel

Auguaviva, Arens de Ledón, Val de Robres, Val del Tormo, Val Chunquera, Bezeit, Belmont de Sant Chusé, Calazeit, La Canyada de Beric, La Codonyera, La Chinebrosa, Cretas, Fórnols, La Fraixneda, Foz Espalda, Ledón, Mazalión, Mont-royo, Penyarroya de Tastavins, La Portellada, Ráfals, Torre d'Arcas, Torrelconte, La Torre de Viliella y La Cerollera

Provincia de Zaragoza

Favara, Fayón, Maella, Mequinenza y Nonasp.

Other Languages
беларуская: Заходняя паласа
English: La Franja
Esperanto: Aragona Strio
suomi: La Franja
français: Frange d'Aragon
Nederlands: La Franja
polski: Pas Zachodni
português: Faixa de Aragão
sicilianu: Frinza
svenska: La Franja
українська: Західна смуга