Boltanya

Iste articlo tracta sobre a villa y municipio de Boltanya. Ta altros usos d'o toponimo «Boltanya» se veiga Boltanya (desambigación).
Boltanya
Municipio d'Aragón
BanderaEscudo d'armas
Boltaña (2).JPG
Boltanya y Malgurguet, en a dita valle de Boltanya.
Entidat
 • País
 • Provincia
 • Comarca
Municipio
Flag of Aragon.svg Aragón
Flag of Huesca (province).svg Uesca
Sobrarbe
Superficie139,5 km²
Población
 • Total

1051 hab. (2010)
Altaria643 m.
Distancia
 • 96 km

enta Uesca
Codigo postal22340
PatronsSant Pavlo
Parroquial
 • Diocesi
 •Arciprestato

Bp. de Balbastro-Monzón
Sobrarbe
RíosAra
Coordenatas42°26’24’’N 0° 3’36’’E
Boltanya en Aragón
Boltanya
Boltanya
Situación de Boltanya en Aragón
www.boltana.es

Boltanya (oficialment, en castellán, «Boltaña»[1]) ye una villa y municipio aragonés en a comarca d'o Sobrarbe y a provincia de Uesca. A suya población ye de 1.051 habitants (2010[1]), en una superficie de 139,5 km² y una densidat de población de 7,54 hab/km².

A villa ye capital d'o municipio, co-capital d'a comarca de Sobrarbe (en chunto con l'Aínsa) y tamién ye capital d'o partido chudicial de Boltanya.

Cheografía

A villa de Boltanya se troba en a ribera d'o río Ara en a metat de lonchitut de la que se conoix como a valle de Boltanya; 6 kilometros en norueste de l'Aínsa y, por tanto, de la desembocadura de l'Ara en a Cinca. Sinyorea la villa por alto lo castiello de Boltanya, que ye en a corona d'o tozal en as garras d'o qual s'extendillan os casars de la villa.

O termin municipal de Boltanya ye extenso, y se i troba incluitos mayoritariament nuclios en a valle de Boltanya y en as valletas d'os barrancos que afluyen en o río Ara, pero tamién bells nuclios de población que fan parte de belaltras cuencas hidrolochicas que marchan ta fuera d'o Sobrarbe, como pueden estar as d'os ríos Balcetz, Mascún y Alcanadre, u una menima parte d'o Sarrablo historico, todas ellas localizadas preponderalment en sud d'o termin municipal. En l'extrimo norte d'o termino, tamién os despoblaus de Sant Pietro y Moriello de Sant Pietro forman achuntamiento con Boltanya, anque son fisicament adintro d'a valle de Vio.

Por tot isto, o termin de Boltanya tiene una cheografía complicada, y anque a villa cumple una función de cabecera ta la valle a on se troba, qualques d'os nuclios que en l'actualidat fan parte d'o municipio se i han dido achuntando por absorción d'os achuntamientos que los incluiban,[2] y cheograficament y historica se troban difuera de l'aria d'influencia directa de la villa.

O termin municipal de Boltanya tiene mugas con os municipios sobrarbencos de Fanlo, A Buerda, l'Aínsa-Sobrarbe y Fiscal, y con o municipio de Samianigo, en a vecina comarca de l'Alto Galligo.

Camins

Carreteras, camins, pistas y senders que naixen d'a villa y se'n van ta altros lugars d'a redolada.

Moriello de Sant Pietro / Ascaso Sant Fertús Sant Vicient d'a Buerda
Chanovas / La Velilla (Ctra. N-260); Seso Reinel wind rose round.png
Campodarbe (Ctra. A-1604); Silves / Espierlo / l'Aguilar Sieste Malgurguet y l'Aínsa (Ctra. N-260);

Valle de Boltanya

L'articlo principal d'iste alpartau s'espera que sía val de Boltanya.

A valle de Boltanya ye o nombre como se conoix o transecto d'a valle de l'Ara dende que o río esnaviesa por a cerrada de Chanovas y o Balupor dica que remata en l'Aínsa.

En ixe segmento, que forma lo termin tradicional de Boltanya, a villa i representa o principal nuclio de población, por o que se fa de comprender de por qué ye que se le diz asinas.

O río Ara en pasando por Boltanya. A basa que se'n diz A Gorga.

A «valle de Boltanya» incluye tamién as valletas menors d'o barranco d'Ascaso y o barranco de Canyimars, con l'afluent d'iste zaguer, o barranco de Sant Martín. La desepara contra la ribera de Fiscal a cerrada u congosto de Chanovas (a on que se prochetó lo controvertido embalse); contra la valle d'a Solana la sierra d'o Nabaín, contra la valle de Vio lo portiello d'as Valles y contra la valleta d'o barranco Sarrato (u de Sant Vicient) as estribacions d'a sierra de Sant Visorio que por a part de Boltanya son representadas por o «tozal d'as Cruces» y o «tozal de Regaderas».

Por a ribera sud as valletas d'os barrancos afluents de l'Ara son millor deseparadas, por lo que no se puede considerar que faigan parte, d'una forma prou evident, d'a valle de Boltanya. Son, en sentido descendent, a valle de Campodarbe (bco. las Banyeras), a valle de Sieste (bco. de Sieste) y a valle de lo río Ena, que mayoritariament fa parte en o termin municipal de l'Aínsa-Sobrarbe.

De tot en meyo d'ista valle, sobre o punto a on que s'achunta o barranco de Canyimars con o río Ara, o tozal d'o castiello de Boltanya marca o puesto millor indicau y más fácil ta guardar que ye a on s'instaló la villa de Boltanya.

Casco de la villa

Un d'os principals atractivos de Boltanya ye lo suyo casco historico,[3] considerau un d'os conchuntos constructivos d'epoca más extensos de l'Alto Aragón.[3]

O centro neural d'a población ye a colechiata de Sant Pero, ilesia mayor de la villa, gotica d'o sieglo XVI,[2] que se troba en a plaza mayor d'a localidat. Como gosa pasar en as poblacions baixomeyevals, as principals carreras se troban en a dita plaza, y de la extensión de la plaza se gosa poder deducir a importancia d'iste espacio.

As carreras d'o casco medieval de Boltanya se troban en fendo costera por lo que en bells tiempos habión d'estar as faixas de lo tozal d'o castiello, y os eixamples s'han feito dimpués en a terraza fluvial en a ribera de l'Ara. En as carreras d'o nuclio antigo, as casas más antigas datan d'o sieglo XV,[2] anque lo mayor numer de construccións se i fízon en os sieglos XVI y XVII.[2]

Other Languages
العربية: بولتانيا
asturianu: Boltanya
català: Boltanya
Deutsch: Boltaña
Ελληνικά: Βολτάνια
English: Boltaña
español: Boltaña
euskara: Boltaña
français: Boltaña
客家語/Hak-kâ-ngî: Boltaña
magyar: Boltaña
italiano: Boltaña
Bahasa Melayu: Boltaña
Nederlands: Boltaña
occitan: Boltaña
polski: Boltaña
português: Boltaña
русский: Больтанья
українська: Больтанья
oʻzbekcha/ўзбекча: Boltaña
Tiếng Việt: Boltaña
Winaray: Boltaña
Bân-lâm-gú: Boltaña