Babor

Iste articlo tracta sobre Babor como part d'una embarcación. Ta atros emplegos d'a parola Babor vaiga a Babor (desambigación).
PrPpBrEr.PNG

Babor, en un barco y en qualsiquier medio de transporte en l'augua, ye o costato cucho en o sentito d'a marcha u, mas exactament, o costato cucho mirando enta prova (a parti debantera d'o barco). O costato dreito se diz estribor.

O motivo de que en os barcos se le den a os dos costatos nombres diferents a dreita y cucha ye ta evitar confusions, ya que os tripulants pueden mover-se libremente entabán y entazaga, y o tripulant que mira entazaga parlará d'a dreita refirindo-se, en realidat, a la cucha, y viceversa. En clamar-se os costatos d'a traza antis descrita no bi ha garra confusión posible.

Etimolochía

Vista d'o costato de babor d'o supercrucero "Queen Mary 2".

A parola babor procede d'o nordico antigo (o idioma d'os vikingos): bak = esquena, borða = plancha de fusta; "borda d'a esquena". En as antigas barcas de remo no existiban encara os timons fixos en a parte central posterior, por o que o timonel emplegaba un remo con una pala especialment gran ta dirichir a embarcación. Isto lo feba fundindo o remo en l'augua por o costato d'estribor d'a barca, y por tanto dando a esquena a o costato de babor. D'astí que se decise a cucha "o costato d'a esquena", en contraposición a o "costato d'o timón", estribor.

Existe un atra versión mas antiga de l'orichen que parla de que os primers navegants d'o mundo, os fenicios (basicament os canaaneus biblicos), quan saliban dende as costas de l'orient proximo (d'os actuals Líban y Israel) a explorar a Mediterrania meteban en a "borda d'a estrela" a estrela polar ("Starboard" encara en anglés y en atros idiomas) y quan deseyaban tornar a casa la meteban en a borda oposata, babor (que en anglés, así como en muitos atros idiomas, encara se diz "Port", "puerto").

Other Languages
Afrikaans: Bakboord
brezhoneg: Babourzh
català: Babord
dansk: Bagbord
Deutsch: Backbord
Esperanto: Babordo
español: Babor
eesti: Pakpoord
euskara: Ababor
français: Bâbord
galego: Babor
日本語: 取舵
Plattdüütsch: Backboord
norsk nynorsk: Babord
norsk: Babord
occitan: Babòrd
português: Bombordo
română: Babord
svenska: Babord
Türkçe: İskele (gemi)