ሱዳን
English: Sudan

جمهورية السودان
የሱዳን ሪፐብሊክ

የሱዳን ሰንደቅ ዓላማ የሱዳን አርማ
ሰንደቅ ዓላማ አርማ
ብሔራዊ መዝሙር نحن جند الله جند الوطن
ናህኑ ጁንድ አላህ ጁንድ አል-ዋታን
የሱዳንመገኛ
ሱዳን በደማቅ ሰማያዊ
ዋና ከተማካርቱም
ብሔራዊ ቋንቋዎችአረብኛ
መንግሥት

ፕሬዝዳንት

ጠቅላይ ሚኒስትር
ፌዴራላዊ ፕሬዝዳንታዊ ሪፐብሊክ
ኦማር ሀሳን አህመድ አል-በሽር
ባክሪ ሀሣን ሳለህ
ዋና ቀናት
ታኅሣሥ ፳፪ ቀን ፲፱፻፵፰ ዓ.ም.
(ጃኑዋሪ 1, 1956 እ.ኤ.አ.)
 
ነፃነት
የመሬት ስፋት
አጠቃላይ (ካሬ ኪ.ሜ.)
 
1,886,068 (16ኛ)
የሕዝብ ብዛት
የ2008 እ.ኤ.አ. ቆጠራ
 
30,894,000 (አከራካሪ)[1]
ገንዘብየሱዳን ፓውንድ
ሰዓት ክልልUTC +3
የስልክ መግቢያ+249
ከፍተኛ ደረጃ ከባቢ.sd

ሱዳን በይፋ የሱዳን ሪፑብሊክ (አረብኛ: السودان) ከአፍሪካ በስፋት ሦስተኛ ስትሆን በአህጉሪቱ ሰሜናዊ ምስራቅ ክልል ትገኛለች። ዋና ከተማዋ ካርቱም ነው። ከግብፅ ፣ ከቀይ ባሕር ፣ ከኤርትራ ፣ ከኢትዮጵያ ፣ ከደቡብ ሱዳን፣ ከመካከለኛው የአፍሪካ ሪፑብሊክ ፣ ከቻድ ፣ እና ከሊቢያ ጋር ድንበር ትካለላለች። የአባይ ወንዝ (ናይል) ሀገሪቱዋን ወደ ምሥራቅና ምዕራብ ይከፍላል። የአረብ ባህል ደንበኛ ሲሆን አብዛኛው ሕብዝ የእስልምና ዕምነት ተከታይ ነው።

ሱዳን ከግብፅ የተጣመረ ረዥም ታሪክ አላት። የመጀመሪያው የሱዳን እርስ በርስ ጦርነት ከ1955 እስከ 1972 እ.ኤ.አ. ከዚያም ሁለተኛው የሱዳን እርስ በርስ ጦርነት ከ1983 እስከ 2005 እ.ኤ.አ. ተከስቷል። በ1989 እ.ኤ.አ. በሰላማዊ መፈንቅለ መንግሥት ኦማር ሀሳን አህመድ አል-በሽር ሥልጣን ላይ የወጡ ሲሆን እራሳቸውን የሱዳን ፕሬዝዳንት ብለው ሾመዋል።[2] የእርስ በርስ ጦርነቱ በሰላም ውል የቆመ ሲሆን ይህ ውል ያኔ የሀገሪቱዋ ደቡባዊ ክፍል ለነበረው ቦታ ራስን የመምራት መብት ሰጥቷል። በጃኑዋሪ 2011 እ.ኤ.አ. በተካሄደው ውሳኔ ሕዝብ (referendum) መሠረት በሱዳን ፈቃድ ደቡብ ሱዳን ሐምሌ ፪ ቀን ፳፻፫ ዓ.ም. ሉዓላዊ ሀገር ሆነች።[3][4]

ዋና ከተማዋ ካርቱም የሱዳን የፖለቲካ፣ ባህል እና ንግድ ማዕከል ናት። የሀገሪቱዋ መንግሥት በይፋ ፌዴራላዊ ፕሬዝዳንታዊ ሪፐብሊክ ቢሆንም ስልጣን ላይ ያለው ብሔራዊ ኮንግረስ ፓርቲ (National Congress Party) በሁሉም የመንግሥት አካላት ላይ ባለው ጥብቅ ቁጥጥር ምክንያት በብዙ የዓለም አቀፉ ኅብረተሰብ ዘንድ መንግሥቱ አምባገነናዊ ተብሎ ይቆጠራል።[5]

  • ማመዛገቢያ

ማመዛገቢያ

  1. ^ "Discontent over Sudan census". News24. 21 May 2009. http://www.news24.com/World/News/Discontent-over-Sudan-census-20090521 በ8 July 2011 የተቃኘ. (እንግሊዝኛ)
  2. ^ Staff writer (14 July 2008). "Factbox — Sudan's President Omar Hassan al-Bashir". http://www.reuters.com/article/topNews/idUKL1435274220080714 በ8 January 2011 የተቃኘ. (እንግሊዝኛ)
  3. ^ McDoom, Opheera (7 February 2011). "South Sudan votes for independence by landslide". http://uk.reuters.com/article/2011/02/07/uk-sudan-referendum-idUKTRE7161MW20110207 በ7 February 2011 የተቃኘ. (እንግሊዝኛ)
  4. ^ Fick, Maggie (9 July 2011). "A new flag raised: South Sudan celebrates birth". Atlanta Journal-Constitution. Archived from the original on 11 July 2011. http://web.archive.org/web/20110711110140/http://www.ajc.com/news/nation-world/a-new-flag-raised-1004971.html በ9 July 2011 የተቃኘ. (እንግሊዝኛ)
  5. ^ The New York Times. 16 March 1996. p. 4. (እንግሊዝኛ)


Other Languages
Acèh: Sudan
адыгабзэ: Судан
Afrikaans: Soedan
Akan: Sudan
Alemannisch: Sudan
aragonés: Sudán
Ænglisc: Sudan
العربية: السودان
ܐܪܡܝܐ: ܣܘܕܐܢ
مصرى: السودان
asturianu: Sudán
azərbaycanca: Sudan
تۆرکجه: سودان
башҡортса: Судан
Boarisch: Sudan
žemaitėška: Sodans
Bikol Central: Sudan
беларуская: Судан
беларуская (тарашкевіца)‎: Судан
български: Судан
भोजपुरी: सूडान
Bahasa Banjar: Sudan
bamanankan: Sudan
বাংলা: সুদান
བོད་ཡིག: སུའུ་ཏན།
বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী: সুদান
brezhoneg: Soudan
bosanski: Sudan
буряад: Судан
català: Sudan
Chavacano de Zamboanga: Sudán
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Sudan
нохчийн: Судан
Cebuano: Sudan
کوردی: سوودان
corsu: Sudan
qırımtatarca: Sudan
čeština: Súdán
Чӑвашла: Судан
Cymraeg: Swdan
dansk: Sudan
Deutsch: Sudan
Thuɔŋjäŋ: Thudän
Zazaki: Sudan
dolnoserbski: Sudan
डोटेली: सुडान
ދިވެހިބަސް: ސޫދާން
eʋegbe: Sudã
Ελληνικά: Σουδάν
English: Sudan
Esperanto: Sudano
español: Sudán
eesti: Sudaan
euskara: Sudan
estremeñu: Sudán
فارسی: سودان
suomi: Sudan
Võro: Sudaan
føroyskt: Sudan
français: Soudan
arpetan: Sodan
Nordfriisk: Sudaan
Frysk: Sûdan
Gaeilge: An tSúdáin
Gagauz: Sudan
Gàidhlig: Sudan
galego: Sudán
Avañe'ẽ: Sudano
गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni: सुदान
ગુજરાતી: સુદાન
Gaelg: Yn Toodaan
Hausa: Sudan
客家語/Hak-kâ-ngî: Sudan
עברית: סודאן
हिन्दी: सूडान
Fiji Hindi: Sudan
hrvatski: Sudan
hornjoserbsce: Sudan
Kreyòl ayisyen: Soudan
magyar: Szudán
հայերեն: Սուդան
interlingua: Sudan
Bahasa Indonesia: Sudan
Interlingue: Sudan
Igbo: Sudan
Ilokano: Sudan
ГӀалгӀай: Судан
Ido: Sudan
íslenska: Súdan
italiano: Sudan
日本語: スーダン
Patois: Sudan
la .lojban.: sudan
Jawa: Sudan
ქართული: სუდანი
Qaraqalpaqsha: Sudan
Taqbaylit: Sudan
Адыгэбзэ: Судан
Kabɩyɛ: Sudaanɩ
Kongo: Sudan
Gĩkũyũ: Sũdana
қазақша: Судан
ಕನ್ನಡ: ಸುಡಾನ್
한국어: 수단
kurdî: Sûdan
kernowek: Soudan
Кыргызча: Судан
Latina: Sudania
Ladino: Sudan
Lëtzebuergesch: Sudan
лезги: Судан
Lingua Franca Nova: Sudan
Luganda: Sudaani
Limburgs: Soedan
Ligure: Sudan
lumbaart: Sudan
lingála: Sudani
lietuvių: Sudanas
latviešu: Sudāna
Malagasy: Sodana
македонски: Судан
മലയാളം: സുഡാൻ
монгол: Судан
मराठी: सुदान
кырык мары: Судан
Bahasa Melayu: Sudan
Malti: Sudan
မြန်မာဘာသာ: ဆူဒန်နိုင်ငံ
مازِرونی: سودان
Dorerin Naoero: Tudan
Nāhuatl: Sudan
Plattdüütsch: Sudan
Nedersaksies: Soedan
नेपाली: सुडान
नेपाल भाषा: सुदान
Nederlands: Soedan
norsk nynorsk: Sudan
norsk: Sudan
Novial: Sudan
Sesotho sa Leboa: Sudan
Chi-Chewa: Sudan
occitan: Sodan
Livvinkarjala: Sudan
Oromoo: Sudaan
ଓଡ଼ିଆ: ସୁଦାନ
Ирон: Судан
ਪੰਜਾਬੀ: ਸੁਡਾਨ
Kapampangan: Sudan
Papiamentu: Sudan
Deitsch: Sudan
पालि: सूडान
Norfuk / Pitkern: Sudan
polski: Sudan
Piemontèis: Sudan
پنجابی: سوڈان
پښتو: سوډان
português: Sudão
Runa Simi: Sudan
rumantsch: Sudan
română: Sudan
tarandíne: Sudan
русский: Судан
русиньскый: Судан
Kinyarwanda: Sudani
संस्कृतम्: सूडान
саха тыла: Судаан
ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ: ᱥᱩᱫᱟᱱ
sardu: Sudan
sicilianu: Sudan
Scots: Sudan
davvisámegiella: Sudan
Sängö: Sudäan
srpskohrvatski / српскохрватски: Sudan
Simple English: Sudan
slovenčina: Sudán
slovenščina: Sudan
Gagana Samoa: Sudan
chiShona: Sudan
Soomaaliga: Suudaan
shqip: Sudani
српски / srpski: Судан
SiSwati: ISudani
Sesotho: Sudan
Seeltersk: Sudan
Basa Sunda: Sudan
svenska: Sudan
Kiswahili: Sudan
ślůnski: Sudan
தமிழ்: சூடான்
తెలుగు: సూడాన్
тоҷикӣ: Судон
ትግርኛ: ሱዳን
Türkmençe: Sudan
Tagalog: Sudan
Türkçe: Sudan
Xitsonga: Sudan
татарча/tatarça: Судан
удмурт: Судан
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: سۇدان
українська: Судан
اردو: سوڈان
oʻzbekcha/ўзбекча: Sudan
vèneto: Sudan
vepsän kel’: Sudan
Tiếng Việt: Sudan
Volapük: Sudän
Winaray: Sudan
Wolof: Sudaan
吴语: 苏丹
მარგალური: სუდანი
ייִדיש: סודאן
Yorùbá: Sudan
Vahcuengh: Sudan
Zeêuws: Soedan
中文: 苏丹
文言: 蘇丹
Bân-lâm-gú: Sudan
粵語: 蘇丹
isiZulu: ISudan