Tonga
English: Tonga

Disambig.svgDä Artikel bhandlet de Staat. Wyteri Bedütige vo „Tonga“ findsch doo.
Puleʻanga Fakatuʻi ʻo Tonga (tongaisch)
Kingdom of Tonga (änglisch)
Königriich Tonga
Fahne vo Tonga
Wappe vo Tonga
FahneWappe
Wahlspruch: Ko e ʻOtua mo Tonga ko hoku tofiʻa (tongaisch)/God and Tonga are my Inheritance (änglisch)
dütsch: „Gott und Tonga si mi Erb“
AmtsspraachTongaisch, Änglisch
HauptstadtNukuʻalofa
StaatsformKonstitutionelli Erbmonarchii
StaatsoberhauptGeorge Tupou V.
RegierigschefPremierminister Sialeʻataonga Tuʻivakanō
Flächi748 km²
Iiwohnerzahl103'036 (22. Dezämber 2011)
Bevölkerigsdichti139 Iiwohner pro km²
Bruttoinlandsprodukt nominal (2007)[1]439 Mio. US$
Bruttoinlandbrodukt4'220 US$
Human Development Index0,677 (85.)
WährigPaʻanga (TOP) (au: Tonga-Dollar)
Unabhängigkeit4. Juni 1970
(vorhär Protektorat vom Vereinigte Königriich)
NationalhimneKo e fasi ʻo e tuʻi ʻo e ʻOtu Tonga
ZitzoneUTC+13
Kfz-KennzeicheTON
Internet-TLD.to
Vorwahl+676
Tonga-Pos.png
Tn-map.png

S Königriich Tonga (tongaisch: Puleʻanga Fakatuʻi ʻo Tonga, änglisch: Kingdom of Tonga) isch en Inselstaat im Südpazifik. Dr Archipel umfasst die 177 Tongainsle, wo män e früehner au Fründschaftsinsle (änglisch: The Friendly Islands) gsait het, und die beide Minerva-Riff. Nume 52 vo de Insle si bewohnt. Tonga isch dr einzigi Staat in Ozeanie, wo nie vo Europäer kolonialisiert worden isch. De Iiwohner vo Tonga sait mä Tongaer.

Geographii

Tonga bestoht us 177 Insle und Atoll im Pazifik östlig vo Fidschi, südlig vo Samoa und nördlig vo Neuseeland. In ere Proklamation am 24. August 1887 het dr König George Tupou I. festgleit, ass Tonga zwüsche 15° und 23,5° südliger Breiti und 173° und 177° westliger Lengi (aber drotzdäm westlig vo dr Datumsgränze) lit.

Tonga lit mit sine vile Vulkaninsle im Gebiet vom Pazifische Füürring. Östlig vo Tonga lit dr Tongagrabe, wo bis 10.882 m dief isch. Do daucht die Pazifischi Blatte westwärts mit 15 bis 24 cm pro Johr under die Australischi Blatte und bildet e Subduktionszone. Die durchschnittligi Wasserdiefi bedräit dorum nume öbbe 500 m, und wäge däm hai flachi Koralleninsle wie Tongatapu do chönne entstoh. Die westlige Vulkaninsle si gebirgiger und stöhn wiiter us em Meer uuse. Dr höchst Punkt vo Tonga lit mit über 1.000 m uf dr chliine Insle Kao. D Hauptstadt und grössti Stadt im Land isch Nukuʻalofa.


Insle
Die einzelne Insle (bzw. Inselgruppe), vo Norde uf Süde:
Insel/gruppeHauptstadt
(Hauptort)
Bevölkerig
2006
Landflechi
(in km²)
Koordinate
NiuafoʻouʻEsia64652,315° 33' 57" S, 175° 38' 00" W (Esia)
NiuatoputapuHihifo9501815° 58' 14" S, 173° 45' 30" W (Hihifo)
Fonualei--518° 01' 09" S, 174° 18' 47" W (Inselmitti)
VavaʻuNeiafu15.075121.0018° 39' 01" S, 173° 59' 07" W (Neiafu)
HaʻapaiPangai7.0965319° 48' 57" S 174° 21' 15" (Pangai)
TofuaManaka-49,919° 43' 15" S, 175° 05' 08" W (Vulkan Tofua)
NomukaNomuka474720° 15′ 0″ S 174° 48′ 0″ W
TongatapuNukuʻalofa72.045260,4821° 08' 09" S, 175° 12' 59" W (Nukuʻalofa)
ʻEuaʻOhonua5.2065.20621° 20' 33" S, 174° 56' 47" W (ʻOhonua)
ʻAtaKolomaile-2,322° 20' S, 176° 12' 30" W
Minerva-Riff--023° 38' S, 178° 55' W (Nord-Minerva-Riff)

Umwält

Fauna

Uf Tonga git s Flughünd. Si fliege us, wenn d Dämmerig afoot, zum Frässe z sueche, aber im Gegesatz zur Flädermuus bruuche si kei Echoortig. Si ernähre sich usschliesslig vegan vo Nektar, Polle, Frücht und Blüete.

Naturkatastrophe

Am 13. Februar 2010 isch Tonga vom ene Ärdbebe vo dr Stuefe 6,3 erschütteret worde. Nume zwei Dääg druf het dr Zyklon "René" dr Inselstaat mit Windgschwindigkeite vo bis zu 228 km/h heimgsuecht.

Litratur

  • Kenneth Bain: The New Friendly Islanders. The Tonga of King Taufaʻahau Tupou IV. Hodder & Stoughton, London/Sydney/Auckland 1993
  • I. C. Campbell: Island Kingdom. Tonga Ancient and Modern. Canterbury University Press, Christchurch 2001.
  • Rory Ewins: Changing their minds. Tradition and Politics in Contemporary Fiji and Tonga. Macmillan Brown Centre, University of Canterbury, Christchurch 1998.
  • Christine Ward Gailey: Kinship to Kingship; Gender Hierarchy and State Formation in the Tongan Islands. (= Texas Press Sourcebooks in Anthropology). University of Texas Press, Austin 1987.
  • Paul van der Grijp: Identity and Development. Tongan Culture, Agriculture, and the Perenniality of the Gift. (= Verhandelingen van het Koninklijk Institut voor Tal- Land- en Volkenkunde; 213). KITLV Press, Leiden 2004.
  • William Mariner: An account of the natives of the Tonga Islands, in the South Pacific Ocean. With an original grammar and vocabulary of their language. 2 Bände. Murry, London 1817. (Digitalisate von Band 1: 1. Auflage, 2. Auflage; Band 2: 1. Auflage, 2. Auflage)
  • Anton Ernst Olofredi: Das Südsee-Königreich Tonga: Versuch einer Darstellung aus völkerkundlicher Sicht. Freiburg i. Br. 1975.


Fuessnote

  1. International Monetary Fund, World Economic Outlook Database, April 2008

Weblingg

 Commons: Tonga – Sammlig vo Multimediadateie
Wikiatlas Wikimedia-Atlas: Tonga – geographischi un historischi Charte

-20.587777777778-174.81027777778Koordinate 21° S, 175° W



Other Languages
Acèh: Tonga
Afrikaans: Tonga
አማርኛ: ቶንጋ
aragonés: Tonga
العربية: تونغا
مصرى: تونجا
asturianu: Tonga
azərbaycanca: Tonqa
تۆرکجه: تونقا
башҡортса: Тонга
Bali: Tonga
žemaitėška: Tuonga
Bikol Central: Tonga
беларуская: Тонга
беларуская (тарашкевіца)‎: Тонга
български: Тонга
Banjar: Tonga
বাংলা: টোঙ্গা
བོད་ཡིག: ཊོང་ག
বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী: টঙ্গা
brezhoneg: Tonga
bosanski: Tonga
буряад: Тонга
català: Tonga
Chavacano de Zamboanga: Tonga
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Tonga
нохчийн: Тонга
Cebuano: Tonga
Tsetsêhestâhese: Tonga
کوردی: تۆنگا
qırımtatarca: Tonga
čeština: Tonga
словѣньскъ / ⰔⰎⰑⰂⰡⰐⰠⰔⰍⰟ: Тонга
Cymraeg: Tonga
dansk: Tonga
Deutsch: Tonga
Zazaki: Tonga
dolnoserbski: Tonga
डोटेली: टोङ्गा
ދިވެހިބަސް: ޓޮންގާ
Ελληνικά: Τόνγκα
English: Tonga
Esperanto: Tongo
español: Tonga
eesti: Tonga
euskara: Tonga
estremeñu: Tonga
فارسی: تونگا
suomi: Tonga
Võro: Tonga
Na Vosa Vakaviti: Toga
føroyskt: Tonga
français: Tonga
arpetan: Tonga
Nordfriisk: Tonga
Frysk: Tonga
Gaeilge: Tonga
Gagauz: Tonga
kriyòl gwiyannen: Tonga
Gàidhlig: Tonga
galego: Tonga
गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni: टोंगा
Gaelg: Yn Tongey
客家語/Hak-kâ-ngî: Tonga
עברית: טונגה
हिन्दी: टोंगा
Fiji Hindi: Tonga
hrvatski: Tonga
hornjoserbsce: Tonga
Kreyòl ayisyen: Tonga
magyar: Tonga
հայերեն: Տոնգա
interlingua: Tonga
Bahasa Indonesia: Tonga
Interlingue: Tonga
Ilokano: Tonga
Ido: Tonga
íslenska: Tonga
italiano: Tonga
日本語: トンガ
Patois: Tongga
Jawa: Tonga
ქართული: ტონგა
Qaraqalpaqsha: Tonga
қазақша: Тонга
ಕನ್ನಡ: ಟೋಂಗಾ
한국어: 통가
kurdî: Tonga
kernowek: Tonga
Кыргызча: Тонга
Latina: Tonga
Lëtzebuergesch: Tonga
Lingua Franca Nova: Tonga
Limburgs: Tonga
Ligure: Tonga
lumbaart: Tonga
lietuvių: Tonga
latviešu: Tonga
македонски: Тонга
മലയാളം: ടോങ്ക
монгол: Тонга
मराठी: टोंगा
кырык мары: Тонга
Bahasa Melayu: Tonga
Malti: Tonga
မြန်မာဘာသာ: တုံဂါနိုင်ငံ
مازِرونی: تونگا
Dorerin Naoero: Tonga
Plattdüütsch: Tonga
Nederlands: Tonga (land)
norsk nynorsk: Tonga
norsk: Tonga
occitan: Tònga
Livvinkarjala: Tonga
Ирон: Тонгæ
ਪੰਜਾਬੀ: ਟੋਂਗਾ
Kapampangan: Tonga
Papiamentu: Tonga
पालि: टोंगा
Norfuk / Pitkern: Tonga
polski: Tonga
Piemontèis: Tònga
پنجابی: ٹونگا
português: Tonga
Runa Simi: Tunqa
rumantsch: Tonga
română: Tonga
русский: Тонга
Kinyarwanda: Tonga
संस्कृतम्: टोंगा
саха тыла: Тонга
sardu: Tonga
sicilianu: Tonga
Scots: Tonga
سنڌي: ٽونگا
davvisámegiella: Tonga
srpskohrvatski / српскохрватски: Tonga
සිංහල: ටොංගා
Simple English: Tonga
slovenčina: Tonga
slovenščina: Tonga
Gagana Samoa: Toga
chiShona: Tonga
shqip: Tonga
српски / srpski: Тонга
Sunda: Tonga
svenska: Tonga
Kiswahili: Tonga
ślůnski: Tůnga
தமிழ்: தொங்கா
тоҷикӣ: Тонга
Türkmençe: Tonga
Tagalog: Tonga
lea faka-Tonga: Tonga
Tok Pisin: Tonga
Türkçe: Tonga
Xitsonga: Tonga
татарча/tatarça: Тонга
Twi: Tonga
reo tahiti: To’a
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: Ton’ga
українська: Тонга
اردو: ٹونگا
oʻzbekcha/ўзбекча: Tonga
vepsän kel’: Tong
Tiếng Việt: Tonga
Volapük: Tonguäns
Winaray: Tonga
Wolof: Tonga
吴语: 湯加
მარგალური: ტონგა
ייִדיש: טאנגא
Yorùbá: Tóngà
Vahcuengh: Tonga
Zeêuws: Tonga
中文: 東加
文言: 東加
Bân-lâm-gú: Tonga
粵語: 湯加