Lothar I. (Frankenreich)

Lothar I.
Römische Kaiser und König vo Italie
Lothar I.jpg
Bild vom Lothar in eme Evangeliar vo ihm
RegierigsziitAs Kaiser: 817-855;
As König vo Italie: 818-855
As König vom Mittelriich: 843-855
ChrönigVo siim Vater: 817, Aache;
Vom Papst Paschalis I.: 5. April 823, Rom
Uf d Wält cho795
Gstorbe29. September 855
DodesortPrüm
BegrabePrüm
VorgängerLudwig dr Frommi
DronfolgNoch dr Lex Salica: Si Riich isch under allne siine Söhn ufdeilt worde
NochfolgerLudwig II. as Kaiser, Lothar II., Karl
Verhürotet mitIrmingard vo Tours
NochkommeLudwig II., Lothar II., Karl
Kgl. HuusKarolinger
VaterLudwig dr Frommi
MueterIrmingard vo Hesbaye

Dr Lothar I. (* 795; † 29. September 855 z Prüm) isch e fränkische König und Kaiser gsi, d. h. währed dr Herrschaft vo siim Vater zerst Mitkaiser vom römische Riich.

Läbe

Dr Lothar isch as dr eltist Sohn vom Ludwig em Fromme und siiner Frau, dr Irmingard 795 uf d Wält cho. Er isch im Juli 817 bi dr Deilig vom Riich Mitkaiser worde, nochdäm er sit em August 814 Bayre regiert het. Er het sich Mitti Oktober 821 z Diedehofe (Thionville) mit dr Irmingard vo Tours verhürotet, dr Dochter vom Graf Hugo vo Tours. 822 het er Italie übercho und e Johr spöter het en dr Papst Paschalis I. an dr Ostere, am 5. April 823, zum Kaiser krönt.[1]

Im Novämber 824 het er d Konstitution erlo, wo d Rächt vom Kaiser und vom Papst z Rom und im Chillestaat festgleit het. Wo aber dr Ludwig dr Frommi em Karl em Kahle, em Sohn vo siiner zweite Frau, dr Judith, im August 829 Alemannie ge het, hai siini drei Söhn vo siiner erste Frau sich gegen ihre Vater erhobe und hai en 830 abgsetzt. Dr Ludwig isch aber wider befreit worde und dr Lothar het 831 d Regäntschaft verlore.

Bim ene neue Ufstand 833 si beidi Parteie Ändi Juni scho uf em Rotfäld bi Colmar sich gegenüber gstande, bis dr Ludwig alli Understützig verlore het und am 30. Juni zwunge gsi isch, sich z erge und faktisch abzdanke. Es isch en öffentligs Schuldbekenntnis cho und d Verbannig vo dr Judith und deren ihrem Sohn Karl in e Chloster. S Colmarer Rotfäld isch wäge de Eid, wo dört broche worde si, bald num no as Lugifäld bezeichnet worde.

Dr Lothar isch jetzt sicher gsi, ass si Herrschaft über s ganze Riich gsicheret siig, doch siini Brüeder hai sich jetzt gegen ihn zsämme mit ihrem abgsetzte Vater Ludwig und hai dä am 1. März 834 z Saint-Denis wider uf e Dron gsetzt. Dr Lothar, wo noch Burgund gflüchtet isch, het sich im Juni 834 z Blois müesse underwärfe; er het nume Italie as Underkönigriich döfe bhalte, und het s Land, ohni dass dr Ludwig zuegstimmt het, nit döfe verlo.

Bi dr neue Deilig vom Riich noch em Pippin siim Dod het men em Lothar wider verge und er het usser Italie Austrasie ohni Bayre (Juni 839) übercho. Noch em Vater siim Dod im Juni 840 het dr Lothar die volli Anerkennig as Kaiser beasprucht. Aber dr Ludwig und dr Karl hai en bi Fontenoy im Burgund am 25. Juni 841 gschlage. Im Verdrag vo Verdun vom 10. August 843 het dr Lothar usser dr Kaiserwürde und Italie Burgundie und d Länder zwüschen em Rhii, dr Maas und dr Schelde bis an d Nordsee übercho, mit de beide Hauptstedt Rom und Aache, das isch s sogenannte Mittelriich gsi.


Währed er z Aache bliiben isch für zum si Macht z befestige, hai d Araber 848 siini italiänische Provinze verwüestet, und d Normanne d Küste vo dr Nordsee plünderet. Dr hoch Klerus het sich e sälbständigi Stellig errunge, und die grosse Vasalle hai noch em Lothar siim Vorbild mit Willkür und Gwalt gherrscht.

Er isch schwer chrank gsi, won er im Septämber 855 in dr Deilig vo Prüm si Riich under siinei drei Söhn ufdeilt het:

  • dr Ludwig II. het d Kaiserchrone und Italie übercho,
  • dr Lothar II. Austrasie (Lotharingie) und
  • dr Karl Burgund und d Provence.

Noch siiner Abdankig het er sich schliesslig in d Abtei Prüm in der Eifel zruggzoge, won er e baar Däg druf, am 29. Septämber 855, as Mönch gstorben isch und wo men en au begrabe het. Siini Chnoche si 1721 bim Neubau vo dr Abteichille in dr neu Hochaltar umbettet und 1860 widergfunde worde.

1874 het me mit dr finanzielle Understützig vom Kaiser Wilhelms I. e neus Grabmol baut. In d Grabplatte isch d Grabinschrift vom Hrabanus Maurus iigmeisslet:

Continet hic tumulus memorandi Caesaris ossa, Hlotharii, magni principis atque pii. Qui Francis, Italis, Romanis praefuit ipsis, Omnia sed sprevit, pauper et hinc abiit. Nam bis tricenos monachus sic attigit annos, Et se mutavit, ac bene post obiit. III. Cal. Octob.

Freiji Übersetzig: In däm Grab si d Chnoche vom unvergesslige Kaiser, Lothars, em grosse und gottesfürchtige Herrscher, wo über d Franken, d Italier, und sogar d Römer gregiert het, het aber doch alles verschmäht und isch as Arme furtgange. As Mönch isch er jo grad no Sächzgi worde. Er het sich gänderet und isch drnoch selig gstorbe am 29. Septämber. (855).

Uf e Lothar goht dr latiinisch Spruch Tempora mutantur zrugg.

Other Languages
Afrikaans: Lotarius I
العربية: لوثر الأول
asturianu: Llotariu I
беларуская: Лотар I
беларуская (тарашкевіца)‎: Лётар I
български: Лотар I
brezhoneg: Lotar Iañ
català: Lotari I
Cymraeg: Lothair I
Ελληνικά: Λοθάριος Α΄
English: Lothair I
español: Lotario I
euskara: Lotario I.a
فارسی: لوتار یکم
suomi: Lothar I
français: Lothaire Ier
Gaeilge: Lothair I
galego: Lotario I
Հայերեն: Լոթար I
Bahasa Indonesia: Lothair I
italiano: Lotario I
日本語: ロタール1世
ქართული: ლოთარ I
Lëtzebuergesch: Lothaire I.
Malagasy: Lothair I
Nederlands: Lotharius I
polski: Lotar I
português: Lotário I
русский: Лотарь I
Scots: Lothair I
srpskohrvatski / српскохрватски: Lotar I, car Svetog Rimskog Carstva
slovenščina: Lotar I. Karolinški
српски / srpski: Лотар I
svenska: Lothar I
українська: Лотар I
West-Vlams: Lotharius I