Kernwaffe

Kärnwaffe – au Atomwaffe oder Nuklearwaffe – si Waffe, wo d Wirkig von ene vo kärnphüsikalische Brozäss chunnt, bsundrigs dr Kärnspaldig (Fissionsbombe) und dr Kärnfusioon (Wasserstoffbombe). Explosivi konvenzionelli Waffe hingeege bechömme iiri Energii us chemische Reakzioone, wo d Atomkärn drbii unveränderet bliibe. Zämme mit de biologische und de chemische Waffe ghööre Kärnwaffe zu de so genannte NBCR-Waffe.

Dr Atombilz vom „Fat Man“ über Nagasaki

D Chriegsfüerig isch dur d Iifüerig vo dr Kärnspaltig as Waffe revoluzioniert worde. Scho die erste Kärnwaffe häi Explosioonsenergie ghaa, wo mehr as zääduusig Donne vo konvenzionellem Sprängstoff entsproche häi. Äi Atombombe het gnueg Energii freigsetzt, zum e ganzi Stadt z zerstööre, wie s im August 1945 bassiert isch, wo die japanische Stedt Hiroshima und Nagasaki fast vollständig zerstöört worde si und Hundertduusigi vo Mensche umchoo si. Während em Chalte Chrieg häi vor allem d USA und d UdSSR Kärnwaffe entwicklet, wo zum Däil 10'000 Kilodonne (10 Megadonne) TNT-Ekwiwalänt ghaa häi. Die sterksti Bombe, wo je zur Explosion brocht worde isch, isch die sowjetischi Zar-Bombe, en Wasserstoffbombe, gsi. Si isch am 30. Oktober 1961 bin eme atmosfäärische Kärnwaffedest zündet worde und het en Energii vo öbbe 57'000 Kilodonne (57 Megadonne) TNT-Ekwiwalänt freigsetzt. Zum Vergliich het d Hiroshima-Bombe e Sprängchraft vo 13 Kilodonne TNT ghaa. E Bombe mit ere so groosse Chraft hät im Chriegsiisatz ganzi Balligsgebiet verwüestet. D Tämpratuur im Zentrum von ere nukleare Explosion isch zwüsche 10 und 15 Millione Grad Zelsius.

Wäge iirer riisige Zerstöörigschraft, aber mee no wäge dr Radioaktivideet und de Rückständ, wo bi dr Explosioon freigsetzt wärde, si d Kärnwaffe en ärnsti existenzielli Bedrooig nit nume für d Menschhäit sondern für alles Lääbe uf dr Wält. Uf dr andere Site dänke mänggi Bolitiker und Bolitikwüsseschaftler, ass die geegesitigi Abschreckig über 40 Joor lang e diräkte milidäärische Komflikt zwüsche de Groossmächt USA und UdSSR verhinderet het. Die mäiste Staate uf dr Wält häi sich drzue verüflichdet, käini Atomwaffe z entwickle, aber usser de bekannte Atommächt gits immer no Staate, wo an ere atomaare Zfrüstig schaffe.[1] E baar Staate wie z. B. Nordkorea füehre aktuell (2016) Atomteschts düüre, was wältwiit als grosses Risiko angluegt wird, z. B. vo dr Internazionaale Atomenergii-Organisazioon. E Hufe Bolidikwüsseschaftler dänke, ass dr Umgang mit dr Gfoor vo missbrüüchlichem Erwärb vom betreffende Know-how au dur terroristischi Organisazione äini vo de grösste Herusfordrige im 21. Joorhundert sig.

Other Languages
Afrikaans: Kernwapen
aragonés: Arma nucleyar
العربية: سلاح نووي
asturianu: Arma nuclear
azərbaycanca: Nüvə silahı
башҡортса: Ядро ҡоралы
žemaitėška: Kondoulėnis gėnklos
беларуская: Ядзерная зброя
беларуская (тарашкевіца)‎: Ядзерная зброя
български: Ядрено оръжие
brezhoneg: Arm nukleel
català: Arma nuclear
čeština: Jaderná zbraň
Cymraeg: Arf niwclear
Deutsch: Kernwaffe
Ελληνικά: Πυρηνικό όπλο
Esperanto: Atombombo
español: Arma nuclear
eesti: Tuumarelv
euskara: Bonba nuklear
suomi: Ydinase
français: Arme nucléaire
Frysk: Kearnwapen
贛語: 核武器
galego: Arma nuclear
गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni: अणुबॉंब
हिन्दी: परमाणु बम
interlingua: Arma nuclear
Bahasa Indonesia: Senjata nuklir
íslenska: Kjarnorkuvopn
italiano: Arma nucleare
日本語: 核兵器
Basa Jawa: Gaman nuklir
қазақша: Ядролық қару
한국어: 핵무기
Кыргызча: Ядролук курал
Lëtzebuergesch: Atomwaff
latviešu: Kodolieroči
македонски: Нуклеарно оружје
മലയാളം: ആണവായുധം
Bahasa Melayu: Senjata nuklear
မြန်မာဘာသာ: အဏုမြူ လက်နက်
नेपाली: परमाणु बम
नेपाल भाषा: आणविक ल्वाभः
Nederlands: Kernwapen
norsk nynorsk: Atomvåpen
occitan: Arma nucleara
ਪੰਜਾਬੀ: ਨਿਊਕਲੀ ਬੰਬ
Pälzisch: Kärnwaff
پنجابی: ایٹم بمب
português: Bomba nuclear
română: Armă nucleară
संस्कृतम्: अण्वस्त्रम्
سنڌي: ائٽم بم
srpskohrvatski / српскохрватски: Nuklearno oružje
Simple English: Nuclear weapon
slovenčina: Jadrová zbraň
slovenščina: Jedrsko orožje
српски / srpski: Нуклеарно оружје
Seeltersk: Käädenwoape
Basa Sunda: Pakarang nuklir
svenska: Kärnvapen
Kiswahili: Bomu la nyuklia
తెలుగు: అణ్వాయుధం
Türkçe: Nükleer silah
татарча/tatarça: Атом-төш коралы
українська: Ядерна зброя
oʻzbekcha/ўзбекча: Yadro quroli
Tiếng Việt: Vũ khí hạt nhân
吴语: 核武器
中文: 核武器
Bân-lâm-gú: He̍k-chú bú-khì
粵語: 核武