Eisen
English: Iron

Eigeschafte
Mangan – Iise – Kobalt
Fe
Ru  
 
 
[Ar]3d64s2
56
26
Fe
Allgmein
Namme, Symbol, OrnigszahlIise, Fe, 26
SerieYbergangsmetalle
Gruppe, Periode, Block8 (VIIIB), 4, d
Ussähemetallisch glänzend
mit eme gräuliche Farbton
Masseadeil an dr Erdhülle4,7 %
Atomar
Atommasse55,845 u
Atomradius (berechnet)140 (156) pm
Kovalenter Radius125 pm
van der Waals-Radius-
Elektronekonfiguration[Ar]3d64s2
Elektrone pro Energieniveau2, 8, 14, 2
Ustrittsarbet4,31–4,5 eV
1. Ionisierigsenergi762,5 kJ/mol
2. Ionisierigsenergi1561,9 kJ/mol
3. Ionisierigsenergi2957 kJ/mol
4. Ionisierigsenergi5290 kJ/mol
Physikalisch
Aggregatzuestandfest
Modifikatione-
Kristallstrukturkubisch ruumzentriert
Dichti (Mohshärti)7874 (4,0)
Magnetismusferromagnetisch
Schmelzpunkt1808 K (1535 °C)
Sidepunkt3023 K (2750 °C)
Molars Volumen7,09 · 10-6 /mol
Verdampfigswärmi349,6 kJ/mol
Schmelzwärmi13,8 kJ/mol
Dampfdruck7,05 Pa bei 1808 K
Schallgschwindigkeit
Longitudinalwelle:
Transversalwelle:
bi 293,15 K = 20 °C:
~5900 m/s
~3200 m/s
Spezifischi Wärmekapazität440 J/(kg · K)
Elektrischi Leitfähigkeit9,93 · 106 S/m
Wärmeleitfähigkeit80,2 W/(m · K)
Chemisch
Oxidationszueständ2, 3, 4, 6
Oxide (Basizität)(amphoter)
Normalpotential-0,447 V (Fe2+ + 2e- → Fe)
Elektronegativität1,83 (Pauling-Skala)
Isotope
IsotopNHZMZE MeVZP
52Fe{syn.}8,275 hε2,372Mn
53Fe{syn.}8,51 minε3,743Mn
54Fe5,8 %Fe isch stabil mit 28 Neutrone
55Fe{syn.}2,73 aε0,231Mn
56Fe91,72 %Fe isch stabil mit 30 Neutrone
57Fe2,2 %Fe isch stabil mit 31 Neutrone
58Fe0,28 %Fe isch stabil mit 32 Neutrone
59Fe{syn.}44,503 d1,565Co
60Fe{syn.}1,5 · 106 a3,978Co
NMR-Eigenschafte
57Fe
Kernspin1/2
gamma/rad/T8,643 · 106
Empfindlichkeit3,37 · 10-5
Larmorfrequenz bei B = 4,7 T6,46 MHz
Sowit möglich un gbrüchlich, werre SI-Eiheite verwendet.
Wenn nit anderst vermerkt,
gelte die agäbene Date bi Standardbedingige.
Dialäkt: Markgräflerisch (Ebringe)

Iise isch e chemisches Element im Periodesystem vu dr Elemente mit em Symbol Fe (lat. ferrum, Iise) un Ordnigszahl 26. Es isch e Metall vu dr 4. Periode in dr 8. Näbegruppe im Periodesystem. Dr Namme Ise isch goot uf indogerm. *îsarna n. zrugg und isch en alts Leenwort usem Keltische.

Dr Iisechern 56Fe isch dr stabilst un energiärmst Atomchern. Des heisst, sowohl e Fusion wie e Spaltig vu Iisecherne verlangt Energizuefüehrig un isch demit endotherm. Sälle Umstand isch fer d'Sternentwicklig vu allergrösster Bedütig.

Other Languages
Afrikaans: Yster
አማርኛ: ብረት
aragonés: Fierro
Ænglisc: Īsen
العربية: حديد
ܐܪܡܝܐ: ܦܪܙܠܐ
অসমীয়া: লো
asturianu: Fierro
azərbaycanca: Dəmir
تۆرکجه: دمیر
башҡортса: Тимер
žemaitėška: Gelžės
беларуская: Жалеза
беларуская (тарашкевіца)‎: Жалеза
български: Желязо
भोजपुरी: लोहा
Bislama: Aien
Bahasa Banjar: Wasi
বাংলা: লোহা
བོད་ཡིག: ལྕགས།
brezhoneg: Houarn
bosanski: Željezo
буряад: Түмэр
català: Ferro
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Tiék
Cebuano: Yero
ᏣᎳᎩ: ᏔᎷᎩᏍᎩ
کوردی: ئاسن
corsu: Ferru
čeština: Železo
Чӑвашла: Тимĕр
Cymraeg: Haearn
dansk: Jern
Deutsch: Eisen
Zazaki: Asın
ދިވެހިބަސް: ދަގަނޑު
Ελληνικά: Σίδηρος
English: Iron
Esperanto: Fero
español: Hierro
eesti: Raud
euskara: Burdina
estremeñu: Hierru
فارسی: آهن
suomi: Rauta
Võro: Raud
føroyskt: Jarn
français: Fer
Nordfriisk: Stälj
furlan: Fier
Frysk: Izer
Gaeilge: Iarann
贛語:
Gàidhlig: Iarann
galego: Ferro
Avañe'ẽ: Itakandua
गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni: लोखण
Bahasa Hulontalo: Wuwate
ગુજરાતી: લોખંડ
Gaelg: Yiarn
客家語/Hak-kâ-ngî: Thiet
עברית: ברזל
हिन्दी: लोहा
Fiji Hindi: Loha
hrvatski: Željezo
Kreyòl ayisyen: Fè (non)
magyar: Vas
հայերեն: Երկաթ
interlingua: Ferro
Bahasa Indonesia: Besi
Interlingue: Ferre
Ido: Fero
íslenska: Járn
italiano: Ferro
日本語:
Patois: Ayan
la .lojban.: tirse
ქართული: რკინა
Qaraqalpaqsha: Temir
Taqbaylit: Uzzal
Kongo: Kibende
Gĩkũyũ: Iron
қазақша: Темір
ಕನ್ನಡ: ಕಬ್ಬಿಣ
한국어:
Перем Коми: Кӧрт
Ripoarisch: Eisen
kurdî: Hesin
коми: Кӧрт
kernowek: Horn
Кыргызча: Темир
Latina: Ferrum
Lëtzebuergesch: Eisen
лакку: Мах
лезги: Ракь
Limburgs: Iezer
Ligure: Færo
lumbaart: Fer
lingála: Ebendé
lietuvių: Geležis
latviešu: Dzelzs
मैथिली: लोहा
Malagasy: Vy
Māori: Rino
македонски: Железо
മലയാളം: ഇരുമ്പ്
मराठी: लोखंड
Bahasa Melayu: Besi
Malti: Ħadid
မြန်မာဘာသာ: သံ (သတ္တု)
эрзянь: Кшни
Napulitano: Fierro
Plattdüütsch: Iesen
Nedersaksies: Iezer
नेपाली: फलाम
नेपाल भाषा: नँ
Nederlands: IJzer (element)
norsk nynorsk: Jern
norsk: Jern
Nouormand:
Diné bizaad: Béésh (Fe)
occitan: Fèrre
Livvinkarjala: Raudu
ଓଡ଼ିଆ: ଲୁହା
ਪੰਜਾਬੀ: ਲੋਹਾ
Papiamentu: Heru
Norfuk / Pitkern: Aiyen
polski: Żelazo
Piemontèis: Fer
پنجابی: لوہا
پښتو: وسپنه
português: Ferro
Runa Simi: Khillay
română: Fier
armãneashti: Heru
русский: Железо
русиньскый: Желїзо
संस्कृतम्: अयः
саха тыла: Тимир
ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ: ᱢᱮᱬᱦᱮᱫ
sardu: Ferru
sicilianu: Ferru
Scots: Airn
سنڌي: لوھ
srpskohrvatski / српскохрватски: Željezo
සිංහල: යකඩ
Simple English: Iron
slovenčina: Železo
slovenščina: Železo
Soomaaliga: Xadiid
shqip: Hekuri
српски / srpski: Гвожђе
Seeltersk: Iersen
Basa Sunda: Beusi
svenska: Järn
Kiswahili: Chuma
தமிழ்: இரும்பு
తెలుగు: ఇనుము
тоҷикӣ: Оҳан
ไทย: เหล็ก
Tagalog: Bakal
Türkçe: Demir
татарча/tatarça: Тимер
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: تۆمۈر
українська: Залізо
اردو: لوہا
oʻzbekcha/ўзбекча: Temir
vèneto: Fero
vepsän kel’: Raud
Tiếng Việt: Sắt
West-Vlams: Yzer (element)
Volapük: Ferin
walon: Fier
Winaray: Puthaw
吴语:
хальмг: Төмр
ייִדיש: אייזן
Yorùbá: Iron
Vahcuengh: Diet
中文:
文言:
Bân-lâm-gú: Thih
粵語: