Deutsche Demokratische Republik
English: East Germany

Dytschi Demokratischi Republik
Fahne vu dr DDR
Staatswappe vu dr DDR
FahneWappe
AmtsspraachDytsch
HauptstadtOscht-Berlin
StaatsformVolksrepublik
StaatsoberhauptStaatsrotsvorsitzende
RegierigschefVorsitzende vum Minischterrot
Flächi108.179 km²
Iiwohnerzahlrund 16,35 Millione (Jänner 1990)
Bevölkerigsdichti151 Iiwohner pro km²
Währigbis 1964: Mark
1964 in Mark der Deutschen Notenbank umgnännt
1967–1990:
Mark der DDR
ab 1. Juli 1990 (Währigsunion): Deutsche Mark
Unabhängigkeit7. Oktober 1949–2. Oktober 1990
NationalhimneAuferstanden aus Ruinen
ZitzoneUTC +01:00
Kfz-Kennzeichebis Ende 1973: D, derno: DDR
Internet-TLD.dd (nimma existent)
Vorwahl+37 (nimmi giltig)

Di Dytsch Demokratisch Republik (DDR) isch e Staat im dailte Dytschland gsii, wu s vu 1949 bis 1990 gee het. Bis zue dr Wändi im Spotjohr 1989 isch si e vu dr Sozialistischen Einheitspartei Deutschlands (SED) bherrschti Diktatur gsii un het wie andri Oschtblockländer zue dr sowjetische Machtsphäre ghert. No ihrem Sälbschtverständnis isch si ne „sozialistische Staat vu dr Arbaiter un Buure“ un e dytsche Fridesstaat gsii,[1] wu d Wurzle fir Chrieg un Faschismus ewäg seie. D DDR isch us Sowjetische Bsatzigszone (SBZ) fiirigange, wu mit dr Ufdailig vum besiigte NS-Staat entstanden isch. Si un ihri Staatsfierig sin, solang s si gee het, vu dr Sowjetunion abhängig bliibe.

Großi Dail vu dr Bevelkerig sin nit yyverstande gsii mit dr bolitische un wirtschaftlige Verhältnis, wu gherrscht hän. Des het sich in dr Friephase bsundersch drastisch zaigt bim Volksufstand am 17. Juni 1953, wu vu sowjetische Druppe nidergschlaa woren isch, un an dr Abwandrigsbewegige, wu d DDR in ihre Exischtänz gfehrdet hä nun erscht mit em Böu vu dr Berliner Muure anne 1961 gstoppt wore sin. S het sich ai zaigt, ass s Minischterium fir Staatssicherhait (churz: MfS oder „Stasi“) zuen eme Organ vu dr Iberwachig un gezilte Zersetzig vu oppositionälle Aktivitete un Gruppierige uusböue woren isch, wu di ganz Gsellschaft durdrunge het. S staatlig Erziehigs- un Bildigswäse isch vu dr Chinderschuel bis zue dr Universitet uf d Rusbildig vu „sozialistische Persenlihkaite“ no dr as gsetzmäßigi Wohret aagsähne Lehr vum Marxismus-Leninismus uusgrichtet gsii. Em SED-Fierigsaaschpruch sin au Blockbarteie un Masseorganisatione in dr DDR unterworfe gsii, nit nume bi dr Wahle zue dr Volkschammere, wu iber e Ainhaitslischt abghalte wore sin, sundern au dur e uusdehnt Kontrollsyschtem bi dr Bsetzig vu alle meglige Fierigspositione im Ramme vu dr Kaderbolitik.

D Zäntralverwaltigswirtschaft vu dr DDR, wu uf dr Grundlag vu Fimfjohresblän produziert un d Verdailig vu Läbesmittel un Konsumgieter organisiert ghaa het, het ihri Grundlag ghaa in dr zum große Dail erzwungene Verstaatlichung vu private Aigetumsforme in dr Induschtri, dr Landwirtschaft, im Handel un im Handwärch. An däre ihri Stell sin Volksaigeni Bedriib (VEB), Landwirtschaftligi Produktionsgnosseschafte (LPG), Handelsorganisatione (HO) un Produktionsgnossenschafte vum Handwärch (PGH) drätte. Basisgreßi vu dr Arbetsorganisation isch s Kollektiv gsii, vilmol in Form vu dr Brigade, di komplexescht Organisationsform isch s Kombinat gsii. Zue dr Merkmol vum DDR-Wirtschaftssyschtem hän Arbetsplatzsicherhait un e im Verglych zue dr Soziale Märtwirtschaft vu dr alte Bundesrepublik hoche Bscheftigungsgrad vu Fraue zellt, uf dr andre Syte e dytli gringeri gsamtwirtschaftligi Produktivitet. D Bryys un au s Aagebot an Gieter isch vum Staat vorgee wore, was zuen eme uusdehnte Subväntionssyschtem gfiert het un au doderzue, dass dr Bedarf an bstimmte Läbesmiuttel un ghobene Konsumgieter nit het chenne deckt wäre

D Staatsverschuldig vu dr DDR, wu in dr 1980er Johr dramatisch zuegnuu het, het derzue gfiert, ass drotz westlige Devisezuefliss un Kredit all weniger Ruum gsii isch fir Modernisierigsinveschtitione, doderdur sin Induschtriaalage un d Böusubstanz vu vile Hyyser allmee verfalle. D Umwältvermutzig het allmee zuegnuu un d Versorgigslag isch all schlächter wore. Wel d SED-Fierig unter em Erich Honecker sich gwaigeret het, dr Reformprozäss, wu vum Michail Gorbatschow in dr Sowjetunion aagstoße woren isch, au in dr DDR yyzlaite, het d Bevelkerig im Lauf vum Johr 1989 aafange proteschtiere. Di fridlige Demonschtratione un d Flucht vu DDR-Burger iber di uffig Gränze zwische Ungarn un Eschtrych hän schließlig zue dr Wändi in dr DDR gfiert.

No dr erschte freie Wahl im Merz 1990 het di nei demokratisch Regierig vu dr DDR unter em Lothar de Maizière Verhandlige mit dr Bundesrepublik unter em Bundeschanzler Helmut Kohl ufgnuu iber e Widerverainigung vu dr beede dytsche Staate. Am dritte Oktober 1990 sin schließlig di fimf Länder vu dr DDR dr Bundesrepublik Dytschland byydrätte.

Fueßnote

  1. Vgl. doderzue Mythos: „Die DDR war ein Friedensstaat“, Konrad-Adenauer-Stiftig
Other Languages
беларуская (тарашкевіца)‎: Нямецкая Дэмакратычная Рэспубліка
Chavacano de Zamboanga: República Democrática Alemana
Cebuano: East Alemanya
dansk: DDR
English: East Germany
føroyskt: Eysturtýskland
Nordfriisk: DDR
贛語: 東德
Bahasa Indonesia: Jerman Timur
한국어: 동독
монгол: Зүүн Герман
Bahasa Melayu: Jerman Timur
مازِرونی: شرقی آلمان
پنجابی: چڑھدا جرمنی
português: Alemanha Oriental
саха тыла: ГДР
srpskohrvatski / српскохрватски: Istočna Njemačka
Simple English: East Germany
svenska: Östtyskland
Türkçe: Doğu Almanya
oʻzbekcha/ўзбекча: Germaniya Demokratik Respublikasi
吴语: 东德
中文: 東德
文言: 東德
Bân-lâm-gú: Tang-tek
粵語: 東德