Yster
English: Iron

26mangaanysterkobalt
-

Fe

Ru
Fe-TableImage.svg
Algemeen
Naam, simbool, getalyster, Fe, 26
Chemiese reeksoorgangsmetaal
Groep, periode, blok8, 4, d
Voorkomsglansende metaalkleur met effense grys tint
Atoommassa55.845(2) g/mol
Elektronkonfigurasie[Ar] 3d6 4s2
Elektrone per skil2, 8, 14, 2
Fisiese eienskappe
Toestandvastestof
Digtheid (naby k.t.)7.86 g/cm³
Vloeistof digtheid teen s.p.6.98 g/cm³
Smeltpunt1811 K
(1538 °C)
Kookpunt3134 K
(2861 °C)
Smeltingswarmte13.81 kJ/mol
Verdampingswarmte340 kJ/mol
Warmtekapasiteit(25 °C) 25.10 J/(mol·K)
Dampdruk
P/Pa1101001 k10 k100 k
teen T/K172818902091234626793132
Atoomeienskappe
Kristalstruktuurkubies liggaamsgesentreerd
Stukturbericht-kodeA2 α (<1185K) en δ (>1667K)
Stukturbericht-kodeA1 γ (1185K <T< 1667K)
Oksidasietoestande2, 3, 4, 6
(amfoteriese oksied)
Elektronegatiwiteit1.83 (Skaal van Pauling)
Ionisasie-energieë1ste: 762.5 kJ/mol
2de: 1561.9 kJ/mol
3de: 2957 kJ/mol
Atoomradius140 pm
Atoomradius (ber.)156 pm
Kovalente radius125 pm
Diverse
Magnetiese rangskikkingferromagneties
Elektriese resistiwiteit(20 °C) 96.1 nΩ·m
Termiese geleidingsvermoë(300 K) 80.4 W/(m·K)
Termiese uitsetting(25 °C) 11.8 µm/(m·K)
Spoed van klank (dun staaf)(k.t.) (elektrolities)
5120 m/s
Young se modulus211 GPa
Skuifmodulus82 GPa
Massamodulus170 GPa
Poissonverhouding0,29
Mohs se hardheid4.0
Vickers hardheid608 MPa
Brinell hardheid490 MPa
CAS-registernommer7439-89-6
Vernaamste isotope
Hoofartikel: Isotope van yster
isoNVhalfleeftydVMVE (MeV)VP
54Fe5.8%>3.1·1022 j?54Cr
55Fesin2.73 jε0.23155Mn
56Fe91.72%Fe is stabiel met 30 neutrone
57Fe2.2%Fe is stabiel met 31 neutrone
58Fe0.28%Fe is stabiel met 32 neutrone
59Fesin44.503 dβ1.56559Co
60Fesin1.5·106 jβ-3.97860Co
Verwysings

Yster is 'n chemiese element met die simbool Fe en atoomgetal van 26. Dit is 'n metaal in groep 8 en periode 4 van die periodieke tabel. Yster is die finale element wat tydens nukleosintese van sterre gevorm word en is dus die swaarste element wat nie 'n supernova of soortgelyke heftige gebeurtenis vereis vir sy vorming nie. Dit is daarom dan ook die swaarmetaal wat die meeste in die heelal voorkom.

Other Languages
Alemannisch: Eisen
አማርኛ: ብረት
aragonés: Fierro
Ænglisc: Īsen
العربية: حديد
ܐܪܡܝܐ: ܦܪܙܠܐ
অসমীয়া: লো
asturianu: Fierro
azərbaycanca: Dəmir
تۆرکجه: دمیر
башҡортса: Тимер
žemaitėška: Gelžės
беларуская: Жалеза
беларуская (тарашкевіца)‎: Жалеза
български: Желязо
भोजपुरी: लोहा
Bislama: Aien
Bahasa Banjar: Wasi
বাংলা: লোহা
བོད་ཡིག: ལྕགས།
brezhoneg: Houarn
bosanski: Željezo
буряад: Түмэр
català: Ferro
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Tiék
Cebuano: Yero
ᏣᎳᎩ: ᏔᎷᎩᏍᎩ
کوردی: ئاسن
corsu: Ferru
čeština: Železo
Чӑвашла: Тимĕр
Cymraeg: Haearn
dansk: Jern
Deutsch: Eisen
Zazaki: Asın
ދިވެހިބަސް: ދަގަނޑު
Ελληνικά: Σίδηρος
English: Iron
Esperanto: Fero
español: Hierro
eesti: Raud
euskara: Burdina
estremeñu: Hierru
فارسی: آهن
suomi: Rauta
Võro: Raud
føroyskt: Jarn
français: Fer
Nordfriisk: Stälj
furlan: Fier
Frysk: Izer
Gaeilge: Iarann
贛語:
Gàidhlig: Iarann
galego: Ferro
Avañe'ẽ: Itakandua
गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni: लोखण
Bahasa Hulontalo: Wuwate
ગુજરાતી: લોખંડ
Gaelg: Yiarn
客家語/Hak-kâ-ngî: Thiet
עברית: ברזל
हिन्दी: लोहा
Fiji Hindi: Loha
hrvatski: Željezo
Kreyòl ayisyen: Fè (non)
magyar: Vas
հայերեն: Երկաթ
interlingua: Ferro
Bahasa Indonesia: Besi
Interlingue: Ferre
Ido: Fero
íslenska: Járn
italiano: Ferro
日本語:
Patois: Ayan
la .lojban.: tirse
ქართული: რკინა
Qaraqalpaqsha: Temir
Taqbaylit: Uzzal
Kongo: Kibende
Gĩkũyũ: Iron
қазақша: Темір
ಕನ್ನಡ: ಕಬ್ಬಿಣ
한국어:
Перем Коми: Кӧрт
Ripoarisch: Eisen
kurdî: Hesin
коми: Кӧрт
kernowek: Horn
Кыргызча: Темир
Latina: Ferrum
Lëtzebuergesch: Eisen
лакку: Мах
лезги: Ракь
Limburgs: Iezer
Ligure: Færo
lumbaart: Fer
lingála: Ebendé
lietuvių: Geležis
latviešu: Dzelzs
मैथिली: लोहा
Malagasy: Vy
Māori: Rino
македонски: Железо
മലയാളം: ഇരുമ്പ്
मराठी: लोखंड
Bahasa Melayu: Besi
Malti: Ħadid
မြန်မာဘာသာ: သံ (သတ္တု)
эрзянь: Кшни
Napulitano: Fierro
Plattdüütsch: Iesen
Nedersaksies: Iezer
नेपाली: फलाम
नेपाल भाषा: नँ
Nederlands: IJzer (element)
norsk nynorsk: Jern
norsk: Jern
Nouormand:
Diné bizaad: Béésh (Fe)
occitan: Fèrre
Livvinkarjala: Raudu
ଓଡ଼ିଆ: ଲୁହା
ਪੰਜਾਬੀ: ਲੋਹਾ
Papiamentu: Heru
Norfuk / Pitkern: Aiyen
polski: Żelazo
Piemontèis: Fer
پنجابی: لوہا
پښتو: وسپنه
português: Ferro
Runa Simi: Khillay
română: Fier
armãneashti: Heru
русский: Железо
русиньскый: Желїзо
संस्कृतम्: अयः
саха тыла: Тимир
ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ: ᱢᱮᱬᱦᱮᱫ
sardu: Ferru
sicilianu: Ferru
Scots: Airn
سنڌي: لوھ
srpskohrvatski / српскохрватски: Željezo
සිංහල: යකඩ
Simple English: Iron
slovenčina: Železo
slovenščina: Železo
Soomaaliga: Xadiid
shqip: Hekuri
српски / srpski: Гвожђе
Seeltersk: Iersen
Basa Sunda: Beusi
svenska: Järn
Kiswahili: Chuma
தமிழ்: இரும்பு
తెలుగు: ఇనుము
тоҷикӣ: Оҳан
ไทย: เหล็ก
Tagalog: Bakal
Türkçe: Demir
татарча/tatarça: Тимер
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: تۆمۈر
українська: Залізо
اردو: لوہا
oʻzbekcha/ўзбекча: Temir
vèneto: Fero
vepsän kel’: Raud
Tiếng Việt: Sắt
West-Vlams: Yzer (element)
Volapük: Ferin
walon: Fier
Winaray: Puthaw
吴语:
хальмг: Төмр
ייִדיש: אייזן
Yorùbá: Iron
Vahcuengh: Diet
中文:
文言:
Bân-lâm-gú: Thih
粵語: