Tienpotiges

Tienpotiges
"Decapoda" vanuit Ernst Haeckel se Kunstformen der Natur, 1904
Wetenskaplike klassifikasie
Koninkryk:Animalia
Filum:Arthropoda
Subfilum:Crustacea
Klas:Malacostraca
Superorde:Eucarida
Orde:Decapoda
Latreille, 1802
Subordes

Dendrobranchiata
Pleocyemata
Sien teks.

Tienpotiges (Decapoda) is 'n biologiese orde van geleedpotige diere. Krappe, krewe en garnale behoort aan die orde. Behalwe vir 'n paar uitsonderings, leef hierdie diere in die see.

Soos die naam aandui, het alle tienpotiges vyf paar looppote. Die looppote is die laaste vyf pare aanhangsels op die voorste helfte van die kopborsstuk (cephalothorax). Ten minste een paar dra knypers. Die agterlyf het dikwels vyf paar swempote, wat ook deur die wyfies gebruik word om hul eiers te dra. Sommige spesies het 'n stertvin. Krappe, daarteenoor, het 'n baie klein agterlyf, wat onder die karapaks (dop) gedra word, maar geen stert nie.

Baie tienpotiges is aasvreters - wat dooie plante en diere vreet. Krappe is omnivore, wat alge en skulpvis (soos weekdiere) vreet. Krewe vreet meestal lewendige prooi.

Sistematiek

Die orde Decapoda het ongeveer 14756 spesies. Die subordes en superfamilies word hier onder aangedui:[1]

  • Suborde: Dendrobranchiata Bate, 1888
  • Superfamilie: Penaeoidea Rafinesque, 1815
  • Superfamilie: Sergestoidea Dana, 1852
  • Suborde: Pleocyemata Burkenroad, 1963
  • Infraorde: Stenopodidea Bate, 1888 (skoonmakergarnale)
  • Infraorde: Caridea Dana, 1852 (ware garnale)
  • Infraorde: Astacidea Latreille, 1802 (krewe)
  • Infraorde: Glypheidea Winckler, 1882
  • Infraorde: Axiidea de Saint Laurent, 1979
  • Infraorde: Gebiidea de Saint Laurent, 1979
  • Infraorde: Achelata Scholtz & Richter, 1995 (stekelkrewe}
  • Infraorde: Polychelida Scholtz & Richter, 1995
  • Infraorde: Anomura MacLeay, 1838 (vals krappe)
  • Infraorde: Brachyura Linnaeus, 1758 (ware krappe)
Other Languages
asturianu: Decapoda
azərbaycanca: Onayaqlılar
беларуская (тарашкевіца)‎: Дзесяціногія ракападобныя
български: Десетоноги
brezhoneg: Decapoda
català: Decàpodes
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄:
Cebuano: Decapoda
čeština: Desetinožci
Ελληνικά: Δεκάποδα
English: Decapoda
Esperanto: Dekpieduloj
español: Decapoda
euskara: Decapoda
فارسی: ده‌پایان
français: Decapoda
Gaeilge: Decapoda
galego: Decápodos
hrvatski: Deseteronošci
interlingua: Decapoda
Bahasa Indonesia: Dekapoda
italiano: Decapoda
日本語: 十脚目
한국어: 십각목
kurdî: Dehpê
Latina: Decapoda
Lingua Franca Nova: Decapoda
latviešu: Desmitkājvēži
മലയാളം: ഡെക്കാപോഡ
Nederlands: Tienpotigen
norsk nynorsk: Tifotkreps
norsk: Tifotkreps
occitan: Decapoda
português: Decapoda
Scots: Decapoda
srpskohrvatski / српскохрватски: Deseteronošci
Simple English: Decapod
slovenčina: Desaťnožce
slovenščina: Deseteronožci
српски / srpski: Decapoda
Kiswahili: Kamba (gegereka)
Tagalog: Decapoda
lea faka-Tonga: Veʻehongofulu
українська: Десятиногі
اردو: دسپا
Tiếng Việt: Giáp xác mười chân
Winaray: Decapoda
中文: 十足目
Bân-lâm-gú: Cha̍p-kha-ba̍k
粵語: 十腳目