Magnetisme

Kuns met magnetisme
Illustrasie van 'n magnetiese veld rondom 'n staafmagneet

Selfs in die oertyd het mense ontdek dat magnetietkristalle mekaar aantrek of afstoot afhangende van hul oriēntasie. Die natuurkundige verskynsel word magnetisme genoem. Die woord magnetisme vind sy oorsprong dan ook uit Magnetiet wat op sy beurt afkomstig is van Magnesia, 'n gebied in Thessalië in antieke Griekeland (Tans Manisa, Turkye), waar neerslae van die mineraal gevind is.

Die element wat verantwoordelik is vir die magnetisme van magnetiet is yster. Baie ysterlegerings vertoon magnetiese eienskappe. Naas yster vertoon nikkel en kobalt ook magnetiese eienskappe.

Voorwerpe wat sterk magnetiese eienskappe vertoon word dan ook magnete genoem. Daar bestaan natuurlike en kunsmatige magnete (AlNiCo, Fernico, Ferriete ens.). Alle magnete het twee pole wat onderskeidelik die noordpool en suidpool genoem word. Die noordpool van 'n magneet stoot die noordpool van 'n ander magneet af en trek die suidpool van 'n ander magneet aan. Twee suidpole stoot mekaar ook af. Omdat die aarde ook oor 'n magneetveld beskik met 'n suid- en 'n noordpool (magnetiese suidpool naby die noordpool en die suidpool naby die aarde se noordpool), sal 'n vrydraaiende kompas altyd 'n noord-suidrigting aanneem. Die benaming van die pole van 'n magneet is hieruit afgelei. Daar word vir gemak, alhoewel dit uiters verwarrend kan wees, na die "aardmagneet" se suidpool as die magnetiese noordpool verwys en die noordpool van die aarde se magneet is dan die "aardmagneet" se magnetiese suidpool.

'n Verwante verskynsel is elektromagnetisme, magnetisme wat ontstaan as gevolg van 'n elektriese stroom.

Other Languages
العربية: مغناطيسية
asturianu: Magnetismu
azərbaycanca: Maqnetizm
Boarisch: Magnetismus
беларуская: Магнетызм
беларуская (тарашкевіца)‎: Магнэтызм
български: Магнетизъм
བོད་ཡིག: ཁབ་ལེན་
brezhoneg: Gwarellegezh
bosanski: Magnetizam
català: Magnetisme
čeština: Magnetismus
dansk: Magnetisme
Deutsch: Magnetismus
Ελληνικά: Μαγνητισμός
English: Magnetism
Esperanto: Magnetismo
español: Magnetismo
eesti: Magnetism
euskara: Magnetismo
فارسی: مغناطیس
suomi: Magnetismi
Võro: Magnõtism
français: Magnétisme
Gaeilge: Maighnéadas
galego: Magnetismo
עברית: מגנטיות
हिन्दी: चुम्बकत्व
hrvatski: Magnetizam
magyar: Mágnesség
Bahasa Indonesia: Magnetisme
íslenska: Segulmagn
italiano: Magnetismo
日本語: 磁性
la .lojban.: makykai
қазақша: Магнетизм
ಕನ್ನಡ: ಕಾಂತತೆ
한국어: 자기
Lëtzebuergesch: Magnetismus
Limburgs: Magnetisme
lietuvių: Magnetizmas
latviešu: Magnētisms
മലയാളം: കാന്തികത
Bahasa Melayu: Kemagnetan
Nederlands: Magnetisme
norsk nynorsk: Magnetisme
norsk: Magnetisme
ਪੰਜਾਬੀ: ਚੁੰਬਕਤਾ
polski: Magnetyzm
português: Magnetismo
Runa Simi: Llut'ariy
română: Magnetism
русский: Магнетизм
sicilianu: Magnitismu
Scots: Magnetism
srpskohrvatski / српскохрватски: Magnetizam
Simple English: Magnetism
slovenčina: Magnetizmus
slovenščina: Magnetizem
shqip: Magnetizmi
српски / srpski: Магнетизам
Basa Sunda: Magnétisme
svenska: Magnetism
Kiswahili: Usumaku
Tagalog: Magnetismo
Türkçe: Mıknatıslık
українська: Магнетизм
Tiếng Việt: Từ học
Winaray: Magnetismo
吴语:
中文:
Bân-lâm-gú: Chû-khì
粵語: