Luxemburg

Hierdie artikel handel oor die land in Europa. Vir ander gelyknamige gebruike, sien gerus Luxemburg (dubbelsinnig).
Groussherzogtum Lëtzebuerg (Luxemburgs)
Grossherzogtum Luxemburg (Duits)
Grand-Duché de Luxembourg (Frans)
Groothertogdom Luxemburg
Vlag van LuxemburgWapen van Luxemburg
VlagWapen
Nasionale leuse: Mir wëlle bleiwe wat mir sinn
(Luxemburgs vir: "Ons wil bly wat ons is")
Volkslied: Ons Heemecht

Hertoglike Volkslied:
De Wilhelmus
Ligging van Luxemburg
HoofstadLuxemburg

49°36′N 6°7′O / 49°36′N 6°7′O / 49.600; 6.117

Grootste stadLuxemburg
Amptelike taleLuxemburgs, Duits, Frans
Regering Unitêre parlementêre
konstitusionele monargie
Henri
Xavier Bettel
Onafhanklikheid
Onafhanklikheid
• van die Eerste Franse Keiserryk
• 1ste Verdrag van Londen
• 2de Verdrag van Londen
• Einde van die persoonlike unie


9 Junie 1815
19 April 1839
11 Mei 1867
23 November 1890
Oppervlakte
 - Totaal
 
 - Water (%)
 
2 586,4 km2  (179ste)
998,6 myl2
0,6
Bevolking
 - Januarie 2015-skatting
 - 2001-sensus
 - Digtheid
 
563 000[1] (170ste)
439 539
217,7 / km2 (60ste)
563,8 / myl2
BBP (KKP)
 - Totaal
 - Per capita
2012-skatting

$42,225 miljard[2] (94ste)
$79 785[2] (1ste)

BBP (nominaal)
 - Totaal
 - Per capita
2012-skatting

$56,738 miljard[2] (69ste)
$107 206[2] (1ste)

MOI (2013)Green Arrow Up Darker.svg 0,875[3] (26ste)  –  baie hoog
Gini (2011)27,2[4]() –  laag
GeldeenheidEuro (€) (EUR)
Tydsone
 - Somertyd
MET (UTC+01)
MEST (UTC+02)
Internet-TLD.lu
Skakelkode+352

Die Groothertogdom Luxemburg is op een na die kleinste staat van die Europese Unie, met 'n oppervlakte van 2 586 km² en 'n bevolking van 563 000 (soos op 1 Januarie 2015). Dit word begrens deur België in die weste en noorde, Frankryk in die suide en Duitsland in die ooste.

Die geskiedenis van Luxemburg is onskeibaar verbonde met dié van sy buurlande. Vanweë sy sentrale ligging in Europa was die land van groot strategiese belang vir 'n verskeidenheid moondhede. Die geskiedenis van versterkings en kastele, wat in Luxemburg gebou is, strek terug tot in die antieke tydperk toe hier 'n Romeinse fort ontstaan het. Later, in die vroeë middeleeue, is 'n belangrike Frankiese kasteel hier gebou, en tussen die 16de en 17de eeu was dit 'n vesting langs die Spaanse Pad, 'n Europese roete van militêre en ekonomiese belang.

Luxemburg is in sy geskiedenis deur 'n verskeidenheid state en dinastieë geregeer, maar vorm sedert die 10de eeu 'n eie politieke entiteit, al was dit nie steeds onafhanklik of outonoom nie. Vandag is Luxemburg, 'n land van saggies golwende heuwellandskappe en bosse met matige winters en warm somers, 'n erflike konstitusionele monargie met 'n eenkamerparlement - en die laaste onafhanklike groothertogdom ter wêreld.

Danksy die politieke onafhanklikheid het die groothertogdom sy plaaslike dialek, Luxemburgs of Lëtzebuergesch, tot nasionale taal uitgebou. Dit is nou verwant aan die Moeselfrankiese dialekte wat oorkant die grens in Duitsland gepraat word, terwyl Duits ook die eerste vreemde taal en die medium van die mediabedryf is. Frans dien as administratiewe taal.

Die Luxemburgse ekonomie word veral deur die bank-, assuransie- en staalbedryf oorheers. Maar ook die plaaslike landbousektor en wynbedryf speel 'n belangrike rol. Die Moeselvallei, 'n vallei wat oor Luxemburgse en Duitse gebied strek, lewer witwyne van gehalte op. Net soos in ander Europese lande noord van die Alpe is ook bier baie gewild. Die inheemse bosse, mere en rivier lewer 'n verskeidenheid eersterangse produkte op, waaronder haasvleis (Hasenpfeffer of haasbredie is een van die nasionale geregte van die land), Ardenne-ham en forelle.

Luxemburg is 'n stigterslid van die Europese Unie en van die NAVO. In 1999 is die Euro-geldeenheid ingevoer en in 2002 die Eurobanknote en -muntstukke.

Other Languages
Alemannisch: Luxemburg
አማርኛ: ሉክሰምበርግ
aragonés: Luxemburgo
Ænglisc: Letseburg
العربية: لوكسمبورغ
ܐܪܡܝܐ: ܠܘܟܣܡܒܘܪܓ
asturianu: Luxemburgu
azərbaycanca: Lüksemburq
تۆرکجه: لوکزامبورق
башҡортса: Люксембург
Boarisch: Luxnbuag
žemaitėška: Lioksemborgs
Bikol Central: Luhemburgo
беларуская: Люксембург
беларуская (тарашкевіца)‎: Люксэмбург
български: Люксембург
भोजपुरी: लक्समबर्ग
Bislama: Luxembourg
বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী: লুক্সেমবুর্গ
bosanski: Luksemburg
буряад: Люксембург
català: Luxemburg
Chavacano de Zamboanga: Luxemburgo
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Luxembourg
нохчийн: Люксембург
Cebuano: Luksemburgo
ᏣᎳᎩ: ᎸᎧᏎᏋᎩ
qırımtatarca: Lüksemburg
čeština: Lucembursko
kaszëbsczi: Luksembùrg
словѣньскъ / ⰔⰎⰑⰂⰡⰐⰠⰔⰍⰟ: Люѯємбоургъ
Cymraeg: Lwcsembwrg
dansk: Luxembourg
Deutsch: Luxemburg
dolnoserbski: Luxemburgska
eʋegbe: Laksembɔg
Ελληνικά: Λουξεμβούργο
emiliàn e rumagnòl: Lussembûrgh
English: Luxembourg
español: Luxemburgo
eesti: Luksemburg
euskara: Luxenburgo
estremeñu: Lussembulgu
Fulfulde: Luksammbuur
suomi: Luxemburg
føroyskt: Luksemborg
français: Luxembourg
Nordfriisk: Luxemborj
furlan: Lussemburc
Gaeilge: Lucsamburg
Gagauz: Lüksemburg
Gàidhlig: Lucsamburg
galego: Luxemburgo
Avañe'ẽ: Luxemburgo
गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni: लक्संबॉर्ग
ગુજરાતી: લક્ઝેમ્બર્ગ
Gaelg: Lucsemburg
Hausa: Luksamburg
客家語/Hak-kâ-ngî: Luxembourg
Hawaiʻi: Lukemapuka
עברית: לוקסמבורג
हिन्दी: लक्ज़मबर्ग
Fiji Hindi: Luxembourg
hrvatski: Luksemburg
hornjoserbsce: Luxemburgska
Kreyòl ayisyen: Liksanbou (peyi)
magyar: Luxemburg
interlingua: Luxemburg
Bahasa Indonesia: Luksemburg
Interlingue: Luxemburgia
Ilokano: Luxembourg
ГӀалгӀай: Люксембург
íslenska: Lúxemborg
italiano: Lussemburgo
Patois: Logzimboerg
la .lojban.: lEtsyburg
Basa Jawa: Luksemburg
ქართული: ლუქსემბურგი
Qaraqalpaqsha: Lyuksemburg
Taqbaylit: Luxembourg
Адыгэбзэ: Луксембург
Kabɩyɛ: Lugizamburi
Kongo: Luxembourg
қазақша: Люксембург
kalaallisut: Luxembourg (nunaat)
한국어: 룩셈부르크
Перем Коми: Лецебург
къарачай-малкъар: Люксембург
Ripoarisch: Luxemburg
kurdî: Lûksembûrg
kernowek: Lushaborg
Кыргызча: Люксембург
Latina: Luxemburgum
Ladino: Luksemburgo
Lëtzebuergesch: Lëtzebuerg (Land)
Lingua Franca Nova: Luxemburg
Ligure: Luxemburgo
lumbaart: Lüssemburgh
lingála: Luksamburg
لۊری شومالی: لوکزامبورگ
lietuvių: Liuksemburgas
latgaļu: Luksemburga
latviešu: Luksemburga
мокшень: Люксембур
Malagasy: Loksemborga
олык марий: Люксембург
Māori: Rakapuō
македонски: Луксембург
മലയാളം: ലക്സംബർഗ്
монгол: Люксембург
Bahasa Melayu: Luxembourg
မြန်မာဘာသာ: လူဇင်ဘတ်နိုင်ငံ
مازِرونی: لوکزامبورگ
Dorerin Naoero: Ruketemburg
Plattdüütsch: Luxemborg
Nedersaksies: Luxembörg (land)
नेपाल भाषा: लक्जेम्बर्ग
Nederlands: Luxemburg (land)
norsk nynorsk: Luxembourg
norsk: Luxembourg
Novial: Luxemburgia
Nouormand: Luxembourg
Livvinkarjala: L’uksemburgu
Oromoo: Laaksembargi
ਪੰਜਾਬੀ: ਲਕਸਮਬਰਗ
Pangasinan: Lëtzebuerg
Kapampangan: Luxemburgo
Papiamentu: Luxembourg
Picard: Lussimbourk
Deitsch: Luxemburg
Pälzisch: Luxemburg
Norfuk / Pitkern: Luksemborg
polski: Luksemburg
Piemontèis: Lussemborgh
پنجابی: لکسمبرگ
Ποντιακά: Λουξεμβούργο
português: Luxemburgo
Runa Simi: Luksimbur
rumantsch: Luxemburg
Romani: Luksemburgo
română: Luxemburg
armãneashti: Luxemburg
tarandíne: Lussemburghe
русский: Люксембург
русиньскый: Луксембурьско
Kinyarwanda: Lugizamburu
संस्कृतम्: लक्सम्बर्ग
саха тыла: Лүксембург
sicilianu: Lussimburgu
Scots: Luxembourg
سنڌي: لڪسمبرگ
davvisámegiella: Luxemburg
srpskohrvatski / српскохрватски: Luksemburg
Simple English: Luxembourg
slovenčina: Luxembursko
slovenščina: Luksemburg
chiShona: Luxembourg
Soomaaliga: Luksemburg
српски / srpski: Луксембург
Sranantongo: Luksemburgkondre
SiSwati: Lusembogu
Seeltersk: Luxembuurich
Basa Sunda: Luksemburg
svenska: Luxemburg
Kiswahili: Luxemburg
ślůnski: Luksymburg
tetun: Luxemburgu
тоҷикӣ: Люксембург
Türkmençe: Lüksemburg
Tagalog: Luxembourg
Türkçe: Lüksemburg
Xitsonga: Luxembourg
татарча/tatarça: Люксембург
chiTumbuka: Luxembourg
удмурт: Люксембург
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: ليۇكسېمبۇرگ
українська: Люксембург
اردو: لکسمبرگ
oʻzbekcha/ўзбекча: Lyuksemburg
vèneto: Lusenburgo
vepsän kel’: Lüksemburg
Tiếng Việt: Luxembourg
West-Vlams: Luxemburg (land)
Volapük: Luxämburgän
Winaray: Luxemburgo
Wolof: Luksambuur
吴语: 卢森堡
მარგალური: ლუქსემბურგი
ייִדיש: לוקסעמבורג
Vahcuengh: Luxembourg
中文: 卢森堡
文言: 盧森堡
Bân-lâm-gú: Luxembourg
粵語: 盧森堡