Guyana

Co-operative Republic of Guyana
Koöperatiewe Republiek Guyana
Vlag van GuyanaWapen van Guyana
VlagWapen
Nasionale leuse:
One People, One Nation, One Destiny
(Engels vir: "Een volk, een nasie, een bestemming")
Volkslied:
Dear Land of Guyana, of Rivers and Plains
(Engels vir: "Liewe land van Guyana, van riviere en vlaktes")
Ligging van Guyana
HoofstadGeorgetown

6°46′N 58°10′W / 6°46′N 58°10′W / 6.767; -58.167

Grootste stadGeorgetown
Amptelike taleEngels
Regering Unitêre presidensiële
grondwetlike
sosialistiese republiek
David Granger
Moses Nagamootoo
Onafhanklikheid
Vorming
• Nederlands-Guyana
• Brits-Guyana
• van die Verenigde Koninkryk
• Republiek
• Huidige grondwet


16671814
18141966
26 Mei 1966
23 Februarie 1970
6 Oktober 1980
Oppervlakte
 - Totaal
 
 - Water (%)
 
214 970 km2  (83ste)
83 000 myl2
8,4
Bevolking
 - 2016-skatting
 - 2012-sensus
 - Digtheid
 
773 303[1] (165ste)
747 884[2]
3,502 / km2 (232ste)
9,071 / myl2
BBP (KKP)
 - Totaal
 - Per capita
2018-skatting

$6,892 miljard[3]
$8 905[3]

BBP (nominaal)
 - Totaal
 - Per capita
2018-skatting

$3,860 miljard[3]
$4 987[3]

MOI (2015)Green Arrow Up Darker.svg 0,638[4] (127ste)  –  medium
Gini (1998)44,5[5] –  medium
GeldeenheidDollar (GYD)
Tydsone
 - Somertyd
GYT (UTC-4)
nie toegepas nie (UTC-4)
Internet-TLD.gy
Skakelkode+592

Guyana (Engels: [ɡaɪˈɑːnə] of [ɡaɪˈænə], ), amptelik die Koöperatiewe Republiek Guyana (Co-operative Republic of Guyana) is 'n land in die noorde van Suid-Amerika net noord van die ewenaar met 'n oppervlakte van 214 970 km² en 'n bevolking van 773 303 in 2016. Dit word begrens deur Venezuela in die weste, Brasilië in die suide, Suriname in die ooste en die Atlantiese Oseaan in die noorde. Die hoofstad en grootste is Georgetown, wat aan die noordelike kus geleë is.

Nasa-Satellietbeeld van Guyana
Kaart van Guyana

Guyana is die enigste lidland van die Britse Statebond op die vasteland van Suid-Amerika, hoewel dit dikwels beskou word as deel van die Karibiese gebied weens sy sterk kulturele, historiese en politieke bande met die Karibiese lande. Dit is ook die enigste onafhanklike land van Suid-Amerika met Engels as amptelike taal. Guyana se bevolking bevat 'n groot verskeidenheid van Indiese, Afrika-, Amerindiese en veelrassige groepe.

Guyana se naam is afgelei van die Guyanas, 'n groot hoogland noord van die Amasonerivier en oos van die Río Orinoco; guiana beteken "land van water".[6] Die Guyanas het voorheen dele van Brits-Guyana (Guyana), Frans-Guyana ('n Franse oorsese gebied), Nederlands-Guyana (Suriname), Portugees-Guyana (die Brasiliaanse deelstaat Amapá) en Spaans-Guyana (die Venezolaanse streek Guyana) ingesluit.

Guyana is in 1498 deur Christophorus Columbus tydens sy derde reis vir Europa ontdek en Walter Raleigh het dié gebied in 1596 beskryf. Die Nederlanders het as eerste verskeie kolonies in dié gebied gestig: Essequibo (1616), Berbice (1627) en Demerara (1752). Nadat die Britte die gebied in 1796 oorgeneem het, het die Nederlanders die gebied in 1814 formeel aan die Verenigde Koninkryk afgestaan. In 1831 is die drie kolonies tot Brits-Guyana saamgesluit. Sedert sy onafhanklikheid eis Venezuela die oostelike gebied van Guyana as Guayana Esequiba op.

Op 26 Mei 1966 het Guyana van die Verenigde Koninkryk onafhanklik geword en op 6 Oktober 1980 'n republiek binne die Britse Statebond. Krieket is Guyana se gewildste sportsoort en spelers mag vir die Wes-Indiese nasionale krieketspan uitdraf. Saam met Antigua en Barbuda, Barbados, Grenada, Jamaika, St. Kitts en Nevis, St. Lucia en Trinidad en Tobago het dié land die Krieketwêreldbeker 2007 aangebied, wat deur Australië gewen is.

Verwysings

  1. (en) World Population Prospects: The 2017 Revision”. United Nations Department of Economic and Social Affairs, Population Division. URL besoek op 19 Mei 2018.
  2. (en) Guyana 2012 Census Geargiveer 6 Augustus 2014 op Wayback Machine GeoHive– Guyana. Besoek op 2 Augustus 2012.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 (en) Guyana”. Internasionale Monetêre Fonds. URL besoek op 19 Mei 2018.
  4. (en) 2016 Human Development Report”. United Nations Development Programme: 2016. URL besoek op 19 Mei 2018.
  5. (en) GINI index (World Bank estimate)”. Wêreldbank. URL besoek op 22 Julie 2015.
  6. (en) Guyana”. Encyclopædia Britannica. URL besoek op 19 Mei 2018.
Other Languages
Acèh: Guyana
адыгабзэ: Гайанэ
Alemannisch: Guyana
አማርኛ: ጋያና
aragonés: Guyana
Ænglisc: Guyana
العربية: غيانا
مصرى: جويانا
asturianu: Guyana
Aymar aru: Wayana
azərbaycanca: Qayana
تۆرکجه: قویان
башҡортса: Гайана
Boarisch: Guyana
žemaitėška: Gajana
Bikol Central: Guyana
беларуская: Гаяна
беларуская (тарашкевіца)‎: Гаяна
български: Гвиана
भोजपुरी: गयाना
Bislama: Guyana
বাংলা: গায়ানা
བོད་ཡིག: གུ་ཡ་ན།
বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী: গায়েনা
brezhoneg: Guyana
bosanski: Gvajana
буряад: Гайана
català: Guyana
Chavacano de Zamboanga: Guyana
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Guyana
нохчийн: Гайана
Cebuano: Guyana
کوردی: گویانا
qırımtatarca: Gayana
čeština: Guyana
Чӑвашла: Гайана
Cymraeg: Gaiana
dansk: Guyana
Deutsch: Guyana
Zazaki: Guyana
dolnoserbski: Guyana
डोटेली: गुयाना
ދިވެހިބަސް: ގުޔާނާ
eʋegbe: Guyana
Ελληνικά: Γουιάνα
English: Guyana
Esperanto: Gujano
español: Guyana
eesti: Guyana
euskara: Guyana
estremeñu: Guyana
فارسی: گویان
suomi: Guyana
Võro: Guyana
føroyskt: Gujana
français: Guyana
arpetan: Guyana
Nordfriisk: Guyaana
Frysk: Guyana
Gaeilge: An Ghuáin
Gagauz: Gayana
Gàidhlig: Guiana
galego: Güiana
Avañe'ẽ: Gujána
गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni: गयाना
ગુજરાતી: ગુયાના
Gaelg: Geeaaney
客家語/Hak-kâ-ngî: Guyana
עברית: גיאנה
हिन्दी: गयाना
Fiji Hindi: Guyana
hrvatski: Gvajana
hornjoserbsce: Guyana
Kreyòl ayisyen: Giyàn
magyar: Guyana
հայերեն: Գայանա
interlingua: Guyana
Bahasa Indonesia: Guyana
Interlingue: Guyana
Igbo: Guyana
Ilokano: Guyana
Ido: Guyana
íslenska: Gvæjana
italiano: Guyana
日本語: ガイアナ
Patois: Gayana
la .lojban.: gudjanas
Basa Jawa: Guyana
ქართული: გაიანა
Qaraqalpaqsha: Gayana
Kongo: Guyana
Gĩkũyũ: Guyana
қазақша: Гайана
kalaallisut: Guyana
ಕನ್ನಡ: ಗಯಾನ
한국어: 가이아나
къарачай-малкъар: Гайана
kurdî: Guyana
kernowek: Gwayana
Кыргызча: Гайана
Latina: Guiana
Ladino: Guyana
Lëtzebuergesch: Guyana
Lingua Franca Nova: Guiana
Limburgs: Guyana
Ligure: Guyana
lumbaart: Gujana
lingála: Gwiana
lietuvių: Gajana
latgaļu: Gajana
latviešu: Gajāna
мокшень: Гайана
олык марий: Гайана
македонски: Гвајана
മലയാളം: ഗയാന
монгол: Гайана
मराठी: गयाना
кырык мары: Гайана
Bahasa Melayu: Guyana
Malti: Gujana
မြန်မာဘာသာ: ဂိုင်ယာနာနိုင်ငံ
مازِرونی: گویان
Dorerin Naoero: Guyana
Plattdüütsch: Guyana
नेपाली: गयाना
Nederlands: Guyana
norsk nynorsk: Guyana
norsk: Guyana
Novial: Guyana
occitan: Guyana
Livvinkarjala: Gaijana
Oromoo: Gayaanaa
ଓଡ଼ିଆ: ଗାୟନା
Ирон: Гайанæ
ਪੰਜਾਬੀ: ਗੁਇਆਨਾ
Kapampangan: Guyana
Papiamentu: Guiana
पालि: गयाना
Norfuk / Pitkern: Gwiiana
polski: Gujana
Piemontèis: Gujan-a
پنجابی: گیآنا
پښتو: گويانا
português: Guiana
Runa Simi: Wayana
română: Guyana
armãneashti: Gaiana
русский: Гайана
Kinyarwanda: Giyana
संस्कृतम्: गयाना
саха тыла: Гайана
sardu: Guyana
sicilianu: Gujana
Scots: Guyana
سنڌي: گيانا
davvisámegiella: Guyana
srpskohrvatski / српскохрватски: Gvajana
සිංහල: ගයනාව
Simple English: Guyana
slovenčina: Guyana (štát)
slovenščina: Gvajana
chiShona: Guyana
Soomaaliga: Guyana
shqip: Guajana
српски / srpski: Гвајана
Sranantongo: Kayanakondre
Seeltersk: Guyana
Basa Sunda: Guyana
svenska: Guyana
Kiswahili: Guyana
ślůnski: Gujana
தமிழ்: கயானா
తెలుగు: గయానా
tetun: Giana
Tagalog: Guyana
Tok Pisin: Giana
Türkçe: Guyana
татарча/tatarça: Гайана
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: گايانا
українська: Гаяна
اردو: گیانا
oʻzbekcha/ўзбекча: Gayana
vèneto: Guyana
vepsän kel’: Gajan
Tiếng Việt: Guyana
Volapük: Gvayän
walon: Gwiyane
Winaray: Guyana
Wolof: Guyaana
吴语: 圭亚那
მარგალური: გაიანა
ייִדיש: גייאנע
Yorùbá: Gùyánà
Vahcuengh: Guyana
Zeêuws: Huyana
中文: 圭亚那
文言: 圭亞那
Bân-lâm-gú: Guyana
粵語: 圭亞那