Aardverwarming

'n Kleurbeeld van die Aarde soos gesien vanaf Apollo 17.
Samestelling van die Aarde se atmosfeer
Stikstof78,084%
Suurstof20,946%
Argon0,934%
Koolstofdioksied0,038%
Waterdamp>1%
Ander0,002%

Aardverwarming (die Engelse term global warming, globale verwarming, word ook dikwels gebruik) is 'n term wat die styging van die gemiddelde temperatuur van die aarde se atmosfeer en oseane beskryf. Sedert die begin van die twintigste eeu het die gemiddelde temperatuur met ongeveer 0,74 °C gestyg.[1] Die algemene wetenskaplike konsensus is dat hierdie styging in temperatuur deur die versterking van die kweekhuiseffek veroorsaak word.[2][3] Die kweekhuiseffek word weer op sy beurt hoofsaaklik bevorder deur die mensveroorsaakte toename van koolstofdioksied (CO2) en ander kweekhuisgasse soos metaan en dryfgasse. Daar word voorspel dat die temperature tussen 1990 en 2100 met 1,4 °C tot 5,8 °C kan styg.[4] Dit sal groot sigbare veranderinge vir die mensdom en die omgewing inhou. Aardverwarming is 'n internasionale omgewingskwessie wat mense wêreldwyd raak. Aardverwarming is die gevolg van die opbou van gasse soos koolsuurgas en metaan in die atmosfeer wat die uitstraling van die aarde se hitte vasvang en die effek van 'n kweekhuis meebring waar die hitte kan inkom, maar nie so maklik ontsnap nie. Dit is veral verbranding van steenkool, ru-olie en petrol in kragstasies, fabrieke en motors wat bydra tot hierdie opbou van gasse in die atmosfeer.

'n Versameling van ondersoeke aangaande aardverwarming word in die verslag van die Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC) saamgevat. Die paneel is deur die Verenigde Nasies ingestel om die huidige wetenskaplike, tegniese en sosiaal-ekonomiese kennis aangaande aardverwarming te dokumenteer en 'n oorsig daaroor voor te lê.

Volgens die AR4 (2007 se Vierde Assesseringsverslag van die Intergovernmental Panel on Climate Change) sal aardverwarming en sy gevolge van streek tot streek oor die wêreld heen verskil.[5] Die uitwerking van 'n stygende wêreldtemperatuur sluit in: seevlakstyging, verandering in neerslaghoeveelheid en –patroon, sowel as 'n waarskynlike uitbreiding van subtropiese woestyne.[6]Die uitwerking van aardverwarming sal na verwagting die ergste beleef word in die Arktiese gebied, waar gletsers, ysgrond en see-ys voortdurend sal bly smelt en wegkalwe. Ander waarskynlike uitwerkings van aardverwarming is die toenemende voorkoms van ekstreme weerstoestande soos hittegolwe, droogtes en swaar reënneerslag, oseaanversuring en die uitsterwing van spesies as gevolg van verskuiwende gemiddelde temperatuurveranderinge. Probleme wat die mens kan ondervind, is verswakte voedselsekerheid weens misoeste en habitatsverlies deur oorstroming.[7]

Voorgestelde beleide om aardverwarming die hoof te bied, sluit uitlaatgasvermindering in, aanpassing by die nawerking van aardverwarming en moontlike toekomstige geo-ingenieurswese. Die meeste lande is lede van die VN-raamwerkkonvensie oor Klimaatsverandering (UNFCCC),[8] wat as liggaam probeer om gevaarlike mensgemaakte klimaatsverandering te voorkom.[9]Die lede van die UNFCCC het 'n verskeidenheid beleide aanvaar om kweekhuisgasse te verminder [10][11][12][13] en om aanpassing by die uitwerking van aardverwarming te steun.[10][13][14][15] Die lede van die UNFCCC het saamgestem dat uitlaatgasse aansienlik verminder moet word [16] en dat toekomstige aardverwarming onder 2,0 °C (3,6 °F) gehou moet word, met betrekking tot die voorindustriële vlak.[16] Verslae wat in 2011 deur die Verenigde Nasies-omgewingsprogram (UNEP) [17] en die Internasionale Energieagentskap [18] beweer dat pogings om uitlaatgasse aan die begin van die 21ste eeu te verminder moontlik nie genoeg kan wees om die UNFCCC se 2 °C-doelwit te bereik nie.

Other Languages
Alemannisch: Globale Erwärmung
azərbaycanca: Qlobal istiləşmə
башҡортса: Глобаль йылыныу
Boarisch: Eadaweamung
беларуская (тарашкевіца)‎: Глябальнае пацяпленьне
Nordfriisk: Globaal apwarmin
Fiji Hindi: Global warming
Kreyòl ayisyen: Rechofman atmosferik
interlingua: Calefaction global
Bahasa Indonesia: Pemanasan global
íslenska: Heimshlýnun
日本語: 地球温暖化
Basa Jawa: Pamanasan global
한국어: 지구 온난화
Lëtzebuergesch: Global Erwiermung
Lingua Franca Nova: Caldi global
മലയാളം: ആഗോളതാപനം
Bahasa Melayu: Pemanasan global
norsk nynorsk: Global oppvarming
Oromoo: Ho'a Adunya
ਪੰਜਾਬੀ: ਆਲਮੀ ਤਪਸ਼
português: Aquecimento global
srpskohrvatski / српскохрватски: Globalno zatopljenje
Simple English: Global warming
slovenščina: Globalno segrevanje
Basa Sunda: Jagat nyongkab
татарча/tatarça: Глобаль җылыну
vepsän kel’: Globaline lämšund
Tiếng Việt: Ấm lên toàn cầu
吴语: 全球暖化
中文: 全球变暖
文言: 天地日暖
粵語: 全球變暖